Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
Mang thai không chỉ là hành trình theo dõi từng tuần phát triển của em bé mà còn là lúc mẹ cần chủ động bảo vệ sức khỏe trước các bệnh truyền nhiễm. Tiêm vắc-xin đúng thời điểm trong thai kỳ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cho mẹ, đồng thời với một số loại vắc-xin, kháng thể từ mẹ còn có thể truyền sang bé, góp phần bảo vệ con trong những tháng đầu đời. Vậy các loại vắc-xin mẹ cần tiêm lúc mang thai gồm những gì, nên tiêm vào thời điểm nào và có những mũi nào cần chuẩn bị từ trước khi mang thai?
Có thể mẹ quan tâm:
Trong thời gian mang thai, cơ thể mẹ có nhiều thay đổi để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Một số bệnh truyền nhiễm tưởng như thông thường có thể gây ảnh hưởng đáng kể hơn đối với phụ nữ mang thai, đồng thời làm tăng nguy cơ gặp biến chứng cho cả mẹ và bé.
Tiêm chủng là một trong những cách chủ động giúp mẹ tạo miễn dịch trước các tác nhân gây bệnh. Quan trọng hơn, một số kháng thể do mẹ tạo ra sau tiêm có thể truyền qua nhau thai đến thai nhi, giúp bé có thêm sự bảo vệ trong giai đoạn đầu đời khi hệ miễn dịch còn non nớt.
Tuy nhiên, mẹ không nên hiểu rằng mang thai là phải tiêm tất cả các loại vắc-xin. Mỗi loại có chỉ định, thời điểm và đối tượng sử dụng khác nhau. Lịch tiêm của mẹ sẽ phụ thuộc vào tuổi thai, tiền sử tiêm chủng, tình trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm.
Vì vậy, nếu đang mang thai hoặc chuẩn bị mang thai, mẹ nên chủ động kiểm tra lại sổ tiêm chủng và trao đổi với bác sĩ để biết mình cần bổ sung mũi nào, thay vì tự quyết định tiêm hoặc bỏ qua vắc-xin.
Không phải tất cả vắc-xin đều được chỉ định trong thai kỳ. Tùy vào tình trạng sức khỏe, tiền sử tiêm chủng và nguy cơ mắc bệnh, bác sĩ có thể tư vấn cho mẹ những mũi tiêm phù hợp.
Lịch tiêm cụ thể phụ thuộc vào việc mẹ đã từng tiêm uốn ván trước đó hay chưa, đã tiêm bao nhiêu mũi và thời điểm của mũi gần nhất. Vì vậy, mẹ nên mang theo sổ tiêm chủng để nhân viên y tế kiểm tra và tư vấn lịch phù hợp.
Cúm trong thai kỳ không nên xem nhẹ. Những thay đổi về hệ miễn dịch và cơ thể khi mang thai có thể khiến mẹ dễ gặp biến chứng hơn nếu mắc cúm.
Tiêm vắc-xin cúm phù hợp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng do cúm. Đồng thời, kháng thể từ mẹ có thể truyền sang thai nhi, góp phần bảo vệ bé trong những tháng đầu sau sinh.
Mẹ có thể trao đổi với bác sĩ về vắc-xin cúm phù hợp và thời điểm tiêm, đặc biệt nếu đang mang thai trong mùa cúm hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao.
Ho gà đặc biệt đáng lưu ý với trẻ sơ sinh vì bé còn nhỏ và chưa hoàn thành các mũi tiêm phòng cơ bản. Khi mẹ được tiêm vắc-xin phòng ho gà trong thời điểm phù hợp của thai kỳ, cơ thể có thể tạo kháng thể và truyền một phần kháng thể này sang em bé qua nhau thai.
Mục tiêu của việc tiêm không chỉ là bảo vệ mẹ mà còn tạo thêm lớp bảo vệ thụ động cho bé trong giai đoạn đầu đời.
Tùy tình trạng sức khỏe, nguy cơ phơi nhiễm và tình hình dịch bệnh, bác sĩ có thể cân nhắc thêm một số loại vắc-xin cho mẹ bầu.
Điều quan trọng là mẹ không tự mua hoặc tự tiêm vắc-xin dựa trên thông tin truyền miệng. Hãy thông báo với nhân viên y tế về tuổi thai, bệnh lý đang mắc, thuốc đang sử dụng và lịch sử tiêm chủng để được đánh giá trước khi tiêm.
Vắc-xin cho mẹ bầu (Ảnh: Internet)
Không phải vắc-xin nào cũng được khuyến cáo tiêm trong thai kỳ. Một số loại nên được hoàn thành trước khi mang thai, vì vậy nếu mẹ đang có kế hoạch sinh em bé, đây là thời điểm phù hợp để kiểm tra lại lịch tiêm chủng.
Rubella đặc biệt đáng lưu ý với phụ nữ chuẩn bị mang thai. Nếu mẹ nhiễm rubella trong thai kỳ, đặc biệt ở giai đoạn sớm, virus có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Vì vậy, mẹ nên kiểm tra tình trạng tiêm chủng trước khi mang thai. Nếu chưa tiêm hoặc không chắc mình đã có miễn dịch, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn tiêm phòng phù hợp.
Thủy đậu cũng là một bệnh mẹ nên chủ động phòng ngừa trước khi mang thai nếu chưa có miễn dịch.
Nếu mẹ không nhớ mình từng mắc thủy đậu hay đã tiêm vắc-xin hay chưa, có thể trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và tư vấn. Sau khi tiêm một số vắc-xin sống giảm độc lực, mẹ có thể cần trì hoãn việc mang thai theo hướng dẫn của bác sĩ.
Việc chuẩn bị sớm giúp mẹ có đủ thời gian:
Kiểm tra lại các mũi đã tiêm.
Xác định những vắc-xin còn thiếu.
Hoàn thành các mũi nên tiêm trước thai kỳ.
Trao đổi với bác sĩ về khoảng thời gian phù hợp trước khi mang thai.
Chủ động bảo vệ sức khỏe mẹ và bé ngay từ những tuần đầu tiên.
Nếu đã có thai nhưng chưa kịp tiêm đầy đủ, mẹ cũng không nên hoang mang. Hãy thông báo cho bác sĩ về lịch sử tiêm chủng để được đánh giá và hướng dẫn những mũi có thể tiêm trong thai kỳ, cũng như những mũi nên trì hoãn đến sau sinh.
Thay vì cố ghi nhớ quá nhiều loại vắc-xin, mẹ có thể chia việc tiêm chủng thành 3 giai đoạn: trước khi mang thai – trong thai kỳ – sau sinh. Cách này giúp mẹ dễ kiểm tra mình đã tiêm đủ hay còn bỏ sót mũi nào.
| Giai đoạn | Mẹ cần lưu ý |
|---|---|
| Trước khi mang thai | Kiểm tra lịch sử tiêm chủng và bổ sung các vắc-xin phù hợp, đặc biệt những vắc-xin nên tiêm trước thai kỳ như MMR, thủy đậu nếu chưa có miễn dịch. |
| Trong thai kỳ | Trao đổi với bác sĩ về các vắc-xin được khuyến nghị như cúm, uốn ván và ho gà tùy tình trạng của mẹ và hướng dẫn tại thời điểm mang thai. |
| Mỗi lần khám thai | Chủ động hỏi lại bác sĩ về những mũi đã tiêm, mũi còn thiếu và thời điểm tiêm tiếp theo. |
| Sau sinh | Hoàn thành những mũi chưa thể tiêm trong thai kỳ theo tư vấn của nhân viên y tế. |
Mẹ có thể chụp lại sổ tiêm chủng, lưu lịch hẹn trên điện thoại hoặc ghi chú ngay sau mỗi lần tiêm. Nếu không nhớ mình từng tiêm loại vắc-xin nào, đừng tự tiêm lại hay bỏ qua mũi tiêm. Hãy cung cấp thông tin mình có cho cơ sở tiêm chủng để được kiểm tra và tư vấn.
Lưu ý: Không có một lịch tiêm áp dụng giống nhau cho tất cả mẹ bầu. Thời điểm tiêm cần được cá nhân hóa dựa trên tuổi thai, tiền sử tiêm chủng, sức khỏe của mẹ và khuyến cáo y tế hiện hành.
Mẹ bầu chú ý không bỏ sót lịch tiêm (Ảnh: Internet)
Trước khi tiêm, mẹ không chỉ cần quan tâm tiêm vắc-xin gì và tiêm vào tuần bao nhiêu, mà còn nên cung cấp đầy đủ thông tin sức khỏe cho nhân viên y tế để được đánh giá phù hợp.
Nếu có sổ hoặc giấy xác nhận tiêm chủng, mẹ nên mang theo khi đi tiêm. Thông tin này giúp bác sĩ biết mẹ đã được bảo vệ với những bệnh nào và có cần tiêm bổ sung hay không.
Nếu không nhớ mình đã tiêm những mũi nào, mẹ cũng không nên tự ý tiêm lại hoặc bỏ qua. Hãy trao đổi với cơ sở tiêm chủng để được kiểm tra và hướng dẫn.
Trước khi tiêm, mẹ nên cho nhân viên y tế biết:
Mình đang mang thai bao nhiêu tuần.
Những vắc-xin đã tiêm gần đây.
Tiền sử dị ứng hoặc phản ứng bất thường sau tiêm.
Các bệnh lý đang mắc hoặc thuốc đang sử dụng.
Hiện có đang sốt hoặc mắc bệnh cấp tính hay không.
Những thông tin này giúp nhân viên y tế cân nhắc loại vắc-xin và thời điểm tiêm phù hợp nhất.
Tâm lý lo lắng khi tiêm vắc-xin trong thai kỳ là khá phổ biến. Tuy nhiên, mẹ không nên tự quyết định bỏ qua một mũi tiêm được bác sĩ khuyến nghị chỉ vì sợ ảnh hưởng đến thai nhi.
Ngược lại, mẹ cũng không nên tự mua và tiêm bất kỳ loại vắc-xin nào mà chưa được tư vấn.
Nguyên tắc quan trọng nhất là: đúng loại – đúng thời điểm – đúng chỉ định.
Do đó, mẹ không cần tự mình quyết định có nên hoãn lịch hay không.
Góc Làm Mẹ nhắc mẹ: Đừng chỉ hỏi “vắc-xin này có an toàn khi mang thai không?”. Hãy hỏi thêm “Với tuổi thai và tình trạng sức khỏe của mình, thời điểm nào tiêm là phù hợp?” để được tư vấn sát với trường hợp cá nhân.
Mẹ không nên tự lên lịch tiêm dựa trên thông tin trên mạng mà hãy để bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng xây dựng lịch phù hợp.
Không phải trường hợp nào cũng cần. Bác sĩ sẽ dựa vào lịch sử tiêm chủng, thời gian từ mũi tiêm gần nhất và loại vắc-xin để xác định mẹ có cần tiêm bổ sung hay không.
Nếu không còn giữ sổ tiêm, mẹ vẫn có thể trao đổi với cơ sở tiêm chủng để được hướng dẫn.
Sau tiêm, mẹ nên ở lại cơ sở tiêm chủng theo thời gian được hướng dẫn để theo dõi phản ứng. Trong những ngày tiếp theo, nếu xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc khiến mẹ lo lắng, hãy liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn.
Đặc biệt, nếu mẹ có triệu chứng nghiêm trọng hoặc diễn tiến nhanh, cần được khám y tế thay vì tự theo dõi tại nhà.
Các loại vắc-xin mẹ cần tiêm lúc mang thai không chỉ giúp mẹ chủ động phòng bệnh mà một số loại còn góp phần tạo miễn dịch thụ động cho em bé ngay từ trong bụng mẹ.
Mẹ bầu có thể ghi nhớ 3 bước đơn giản:
Kiểm tra lịch tiêm → hỏi bác sĩ về các mũi phù hợp → tiêm đúng thời điểm.
Nếu đang chuẩn bị mang thai, mẹ nên kiểm tra lịch sử tiêm chủng càng sớm càng tốt để có thời gian hoàn thành những vắc-xin được khuyến nghị trước thai kỳ. Còn nếu đã mang thai, mẹ cũng không cần hoang mang khi chưa tiêm đủ — hãy trao đổi với bác sĩ để có kế hoạch phù hợp và an toàn cho cả mẹ và bé.
Mẹ tham khảo thêm các bài sau:
.jpg)
