Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
.png?w=660&h=396)
Trước khi mang thai, chuyện đi ngoài có thể chẳng đáng để mẹ bận tâm. Nhưng khi có em bé, mẹ có thể bắt đầu gặp những ngày khó đi ngoài, phân cứng, đầy bụng hoặc cảm giác đi rồi nhưng vẫn chưa hết. Đặc biệt trong 3 tháng đầu, tình trạng nghén, thay đổi khẩu vị, ăn uống thất thường và ít vận động có thể khiến mẹ càng khó chịu.
Táo bón khi mang thai khá thường gặp và trong nhiều trường hợp có thể cải thiện bằng những thay đổi đơn giản trong chế độ ăn uống, lượng nước và thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, mẹ không nên tự ý mua thuốc nhuận tràng hoặc các sản phẩm “thải độc” khi chưa được tư vấn.
Vậy bà bầu bị táo bón phải làm sao, nên ăn gì và khi nào tình trạng táo bón cần được bác sĩ kiểm tra?
Có thể mẹ quan tâm:
Táo bón khi mang thai có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào. Một số mẹ bắt đầu gặp tình trạng này từ những tháng đầu, trong khi những mẹ khác lại thấy rõ hơn khi thai ngày càng lớn.
Có nhiều nguyên nhân cùng lúc tác động đến hệ tiêu hóa.
Khi mang thai, hormone progesterone tăng lên. Một trong những tác động của hormone này là làm các cơ trơn trong cơ thể thư giãn hơn, bao gồm cả cơ của đường tiêu hóa.
Khi nhu động ruột chậm lại, thức ăn di chuyển qua ruột lâu hơn. Phân có thể trở nên khô và cứng hơn, từ đó khiến mẹ khó đi ngoài.
3 tháng đầu là giai đoạn nhiều mẹ phải đối mặt với buồn nôn, nôn ói hoặc thay đổi khẩu vị.
Có mẹ trước đây ăn rau rất tốt nhưng khi mang thai lại không chịu được mùi rau. Có mẹ chỉ ăn được một vài món quen thuộc. Có mẹ lại chia nhỏ bữa ăn nhưng vô tình giảm lượng chất xơ.
Khi lượng chất xơ trong chế độ ăn giảm, tình trạng táo bón có thể trở nên rõ rệt hơn.
Buồn nôn, nôn ói hoặc đơn giản là bận rộn có thể khiến mẹ quên uống nước.
Nước đóng vai trò quan trọng trong việc giúp phân mềm hơn. Vì vậy, nếu mẹ ăn nhiều chất xơ nhưng lại uống quá ít nước, cảm giác đầy bụng hoặc khó đi ngoài vẫn có thể xảy ra.
Táo bón khi mang thai xuất hiện do nhiều yếu tố (Ảnh: sưu tầm)
Một số mẹ giảm vận động vì mệt mỏi, nghén hoặc lo lắng trong thai kỳ.
Nếu sức khỏe cho phép và bác sĩ không yêu cầu hạn chế vận động, việc duy trì các hoạt động nhẹ nhàng có thể hỗ trợ nhu động ruột và sức khỏe tổng thể.
Sắt là một trong những chất bổ sung được sử dụng phổ biến trong thai kỳ và một số dạng chế phẩm sắt có thể khiến mẹ bị táo bón hoặc làm tình trạng táo bón nặng hơn.
Nếu mẹ nhận thấy táo bón bắt đầu hoặc tăng lên sau khi dùng viên bổ sung, đừng tự ý ngưng thuốc. Hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn loại và cách bổ sung phù hợp.
Đây là câu hỏi rất nhiều mẹ bầu lần đầu quan tâm.
Câu trả lời là: táo bón có thể xuất hiện trong 3 tháng đầu và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường.
Trong giai đoạn này, cơ thể mẹ đang trải qua nhiều thay đổi nội tiết. Kèm theo đó là tình trạng nghén, thay đổi khẩu vị, giảm vận động và đôi khi uống ít nước.
Tất cả những yếu tố này đều có thể khiến việc đi ngoài trở nên khó khăn hơn.
Mẹ có thể nhận biết táo bón qua một số biểu hiện như:
Đi ngoài ít hơn bình thường.
Phân cứng hoặc khô.
Khó đi ngoài.
Phải rặn nhiều.
Cảm giác chưa đi hết sau khi đi vệ sinh.
Đầy bụng hoặc khó chịu.
Tuy nhiên, không có một con số cố định về số lần đi ngoài được xem là bình thường cho tất cả mọi người. Điều quan trọng hơn là sự thay đổi so với thói quen thông thường của mẹ và tính chất của phân.
Táo bón thông thường không có nghĩa là thai nhi đang gặp vấn đề.
Điều khiến mẹ khó chịu chủ yếu là cảm giác đầy bụng, đau tức hoặc khó khăn khi đi vệ sinh.
Tuy nhiên, mẹ không nên cố rặn mạnh hoặc tự dùng thuốc để giải quyết nhanh chóng. Nếu táo bón kéo dài hoặc khiến mẹ rất khó chịu, hãy trao đổi với bác sĩ để có hướng xử lý an toàn.
Nếu táo bón đi kèm đau bụng dữ dội, nôn ói nhiều, chướng bụng nghiêm trọng, chảy máu hoặc những triệu chứng bất thường khác, mẹ cần được kiểm tra thay vì chỉ coi đó là táo bón thông thường.
Nếu tình trạng táo bón nhẹ và không có dấu hiệu cảnh báo, mẹ có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản trong sinh hoạt.
Chất xơ giúp tăng khối lượng phân và hỗ trợ quá trình đi ngoài.
Một số nhóm thực phẩm mẹ có thể đưa vào chế độ ăn gồm:
Rau xanh.
Trái cây.
Các loại đậu.
Ngũ cốc nguyên hạt.
Yến mạch.
Khoai và một số loại củ.
Các thực phẩm thực vật giàu chất xơ khác.
Mẹ không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ thực đơn chỉ sau một ngày.
Nếu trước đây mẹ ăn rất ít chất xơ, hãy tăng dần lượng rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để hệ tiêu hóa có thời gian thích nghi.
Một lưu ý quan trọng là tăng chất xơ nên đi cùng uống đủ nước. Nếu tăng chất xơ quá nhanh nhưng uống ít nước, mẹ có thể cảm thấy đầy hơi hoặc khó chịu hơn.
Tăng chất xơ từ từ trong khẩu phần (Ảnh: sưu tầm)
Nhiều mẹ chỉ uống nước khi thấy khát. Nhưng trong thai kỳ, mẹ nên chú ý duy trì lượng nước phù hợp trong ngày.
Thay vì uống một lượng lớn cùng lúc, mẹ có thể:
Chia nước thành nhiều lần.
Đặt chai nước cạnh nơi làm việc hoặc nghỉ ngơi.
Uống nước giữa các bữa ăn.
Bổ sung thêm nước khi thời tiết nóng hoặc mẹ vận động nhiều, tùy nhu cầu.
Nếu mẹ đang bị nôn ói nhiều hoặc có bệnh lý cần hạn chế lượng nước, hãy thực hiện theo hướng dẫn riêng của bác sĩ.
Uống đủ nước trong ngày (Ảnh: sưu tầm)
“Mang thai có nên vận động không?”
Nếu thai kỳ bình thường và bác sĩ không yêu cầu hạn chế hoạt động, mẹ có thể duy trì những hình thức vận động phù hợp như:
Đi bộ nhẹ nhàng.
Các bài tập dành cho phụ nữ mang thai.
Kéo giãn cơ nhẹ.
Vận động cổ chân và chân khi phải ngồi lâu.
Mẹ không cần tập thật nặng để cải thiện táo bón.
Điều quan trọng là duy trì vận động phù hợp và đều đặn thay vì ngồi hoặc nằm một chỗ quá lâu.
Nếu mẹ thuộc nhóm thai kỳ nguy cơ cao hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế vận động, hãy hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập luyện nào.
Vận động nhẹ nhàng (Ảnh: sưu tầm)
Một thói quen tưởng đơn giản nhưng rất quan trọng: đừng cố nhịn đi ngoài.
Khi có nhu cầu, mẹ nên dành thời gian đi vệ sinh thay vì trì hoãn vì đang bận.
Mẹ có thể thử xây dựng một khoảng thời gian tương đối cố định trong ngày để đi vệ sinh, chẳng hạn sau bữa sáng.
Khi đi, hãy cố gắng thư giãn thay vì vội vàng hoặc cố rặn thật mạnh.
Nếu chưa thể đi, mẹ có thể đứng dậy, vận động nhẹ và thử lại sau.
Tư thế cũng có thể ảnh hưởng đến việc đi ngoài.
Mẹ có thể kê một vật thấp dưới chân để đầu gối cao hơn hông, tạo tư thế thuận lợi hơn và giúp mẹ không phải cố rặn quá nhiều.
Điều quan trọng là mẹ cảm thấy thoải mái và không ép cơ thể phải đi bằng mọi giá.
Nếu phải rặn nhiều lần mới đi được hoặc mỗi lần đi đều đau, đó có thể là dấu hiệu mẹ cần điều chỉnh chế độ ăn, nước uống hoặc trao đổi với nhân viên y tế.
Nếu mẹ đang uống viên sắt hoặc vitamin tổng hợp và nhận thấy táo bón xuất hiện sau đó, hãy nói với bác sĩ.
Một số dạng chế phẩm có thể gây táo bón ở một số người.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mẹ nên tự ý bỏ viên sắt.
Sắt và nhiều vi chất khác có vai trò quan trọng trong thai kỳ. Nếu mẹ cảm thấy không dung nạp một sản phẩm, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh loại chế phẩm, liều lượng hoặc cách sử dụng tùy trường hợp.
Khi táo bón kéo dài, nhiều mẹ có xu hướng tìm mua thuốc nhuận tràng hoặc các sản phẩm “nhuận tràng tự nhiên”.
Đây là điều mẹ nên thận trọng.
Không phải sản phẩm có nguồn gốc thảo dược hay được quảng cáo là “tự nhiên” đều phù hợp với thai kỳ.
Nếu thay đổi chế độ ăn, uống nước, vận động và thói quen đi vệ sinh không giúp cải thiện, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.
Khi cần thiết, nhân viên y tế có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng của mẹ và thai kỳ.
Nếu mẹ đang tìm kiếm thực phẩm giàu chất xơ cho bà bầu, hãy ưu tiên đa dạng thực phẩm thay vì chỉ tập trung vào một món.
Rau xanh là nguồn chất xơ quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày.
Mẹ có thể luân phiên nhiều loại rau thay vì chỉ ăn một loại trong nhiều ngày.
Trái cây nguyên quả thường cung cấp chất xơ tốt hơn so với việc chỉ uống nước ép.
Mẹ có thể lựa chọn những loại trái cây phù hợp với khẩu vị và chế độ ăn của mình.
Yến mạch và các loại ngũ cốc nguyên hạt có thể là lựa chọn để tăng lượng chất xơ trong khẩu phần.
Mẹ có thể kết hợp cùng sữa, sữa chua, trái cây hoặc các thực phẩm khác tùy chế độ ăn.
Đậu và các sản phẩm từ đậu có thể bổ sung chất xơ và protein vào chế độ ăn.
Nếu mẹ dễ đầy hơi, hãy tăng lượng từ từ.
Khoai và các loại củ phù hợp cũng có thể góp phần tăng chất xơ cho bữa ăn.
Mẹ nhớ: Tăng chất xơ cần đi cùng đủ nước và một chế độ ăn cân bằng. Không cần ép bản thân ăn thật nhiều rau trong một ngày.
Táo bón khiến mẹ rất khó chịu nên tâm lý muốn “giải quyết thật nhanh” là điều dễ hiểu.
Nhưng có một số cách mẹ không nên tự áp dụng.
Một loại thuốc hiệu quả với người không mang thai chưa chắc là lựa chọn phù hợp cho mẹ bầu.
Hãy hỏi nhân viên y tế trước khi dùng.
Các sản phẩm quảng cáo “làm sạch đường ruột”, “thải độc” hoặc “giảm cân sau vài ngày” không phải lựa chọn an toàn để tự sử dụng trong thai kỳ.
Mẹ nên tránh những sản phẩm không rõ thành phần hoặc không được khuyến cáo cho phụ nữ mang thai.
Khi phân cứng và khó đi, mẹ có thể có xu hướng rặn nhiều hơn.
Tuy nhiên, việc cố rặn không giải quyết được nguyên nhân táo bón và có thể khiến mẹ khó chịu hơn.
Nếu mẹ nghi ngờ viên sắt khiến mình táo bón, hãy trao đổi với bác sĩ.
Đừng tự ý bỏ viên bổ sung chỉ để đi ngoài dễ hơn.
Táo bón khi mang thai là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt khi mẹ đang trải qua những thay đổi về hormone, chế độ ăn uống và sinh hoạt.
Nếu mẹ đang bị táo bón nhẹ, hãy bắt đầu từ những điều đơn giản:
Ăn đủ chất xơ → uống đủ nước → vận động phù hợp → không nhịn đi vệ sinh → hạn chế rặn mạnh.
Nếu đang dùng viên bổ sung và nghi ngờ sản phẩm khiến táo bón nặng hơn, mẹ không nên tự ý ngưng thuốc mà hãy trao đổi với bác sĩ.
Quan trọng nhất, nếu táo bón đi kèm đau bụng nhiều, nôn ói, chướng bụng nghiêm trọng, có máu trong phân hoặc những triệu chứng bất thường khác, mẹ nên đi khám để được đánh giá.
Mang thai đã có rất nhiều điều mới mẻ để mẹ làm quen. Chuyện đi vệ sinh cũng vậy — mẹ không cần phải âm thầm chịu đựng. Lắng nghe cơ thể và hỏi bác sĩ khi cần cũng là một cách mẹ chăm sóc bản thân và em bé.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ.
Có thể mẹ quan tâm:
