Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
Nghén 3 tháng đầu là một trong những trải nghiệm phổ biến nhưng cũng khiến nhiều mẹ bầu lo lắng nhất khi mang thai. Từ cảm giác buồn nôn, nhạy cảm với mùi thức ăn đến tình trạng mệt mỏi, chán ăn kéo dài, nhiều mẹ không khỏi băn khoăn liệu điều này có ảnh hưởng đến em bé hay không và hết nghén khi nào.
Trên thực tế, mức độ nghén ở mỗi người là khác nhau. Có mẹ chỉ nghén nhẹ trong vài tuần, nhưng cũng có những trường hợp mẹ bầu nghén nặng đến mức ảnh hưởng đến sinh hoạt và ăn uống hàng ngày. Vậy nguyên nhân nào gây ra tình trạng này? Khi nào cơ thể sẽ dễ chịu hơn? Và đâu là những cách giảm nghén hiệu quả đã được nhiều mẹ áp dụng thành công?
Cùng Góc Làm Mẹ tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Nghén 3 tháng đầu là tình trạng thường gặp trong giai đoạn đầu thai kỳ, đặc biệt từ tuần thứ 5 đến tuần thứ 12 của thai kỳ. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi bắt đầu thích nghi với những thay đổi nội tiết tố và sự phát triển của thai nhi.
Theo thống kê, khoảng 70-80% phụ nữ mang thai gặp các triệu chứng nghén ở mức độ khác nhau. Một số mẹ chỉ cảm thấy hơi buồn nôn vào buổi sáng, trong khi những trường hợp mẹ bầu nghén nặng có thể buồn nôn và nôn ói nhiều lần trong ngày, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và sức khỏe.
Mặc dù gây không ít khó chịu, nghén thường là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thích nghi với thai kỳ và thai nhi đang phát triển bình thường.
Biểu hiện nghén 3 tháng đầu (Ảnh: Internet)
Mỗi mẹ bầu sẽ có trải nghiệm khác nhau, tuy nhiên một số triệu chứng phổ biến gồm:
Buồn nôn, đặc biệt vào buổi sáng hoặc khi ngửi thấy một số mùi nhất định
Nôn ói sau khi ăn hoặc ngay cả khi bụng đói
Nhạy cảm hơn với mùi thức ăn, nước hoa hoặc khói thuốc
Chán ăn, nhạt miệng, thay đổi khẩu vị
Mệt mỏi, thiếu năng lượng và dễ cáu gắt
Thường xuyên cảm thấy đầy bụng hoặc khó chịu ở dạ dày
Nhiều mẹ bầu chia sẻ rằng giai đoạn nghén khiến họ cảm thấy "không còn là chính mình", đặc biệt khi những món ăn yêu thích trước đây bỗng trở thành nỗi ám ảnh chỉ vì mùi hương.
Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân gây nghén, nhưng có một số yếu tố được cho là liên quan trực tiếp đến tình trạng này.
Sau khi thụ thai, nồng độ hormone hCG (Human Chorionic Gonadotropin) tăng rất nhanh để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Đây cũng là giai đoạn mà triệu chứng nghén thường xuất hiện và đạt đỉnh, đặc biệt từ tuần 8 đến tuần 10.
Sự gia tăng hormone estrogen và progesterone khiến hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn bình thường. Điều này có thể gây cảm giác đầy bụng, khó tiêu và buồn nôn.
Thay đổi nội tiết khi mang thai (Ảnh: Internet)
Nhiều mẹ bầu nhận thấy mình trở nên cực kỳ nhạy cảm với mùi thức ăn, nước hoa hoặc thậm chí những mùi hương vốn rất quen thuộc trước đây. Đây là một trong những nguyên nhân khiến cảm giác buồn nôn xuất hiện thường xuyên hơn.
Yếu tố tâm lý cũng có thể làm các triệu chứng nghén trở nên nghiêm trọng hơn. Việc lo lắng, mất ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể khiến cơ thể nhạy cảm hơn với cảm giác buồn nôn.
Tin vui là với đa số mẹ bầu, tình trạng nghén 3 tháng đầu sẽ giảm dần khi cơ thể thích nghi với thai kỳ. Trong phần tiếp theo, hãy cùng tìm hiểu hết nghén khi nào và liệu nghén nhiều có ảnh hưởng đến em bé hay không.
Đọc thêm: Kinh nghiệm chăm sóc bà bầu 3 tháng đầu như thế nào?
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của các mẹ bầu là: "Hết nghén khi nào?". Tin vui là với đa số phụ nữ mang thai, tình trạng nghén chỉ diễn ra trong giai đoạn đầu thai kỳ và sẽ giảm dần khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai.
Tuy nhiên, thời gian nghén ở mỗi người có thể khác nhau tùy vào cơ địa, nội tiết tố và tình trạng sức khỏe.
Các triệu chứng nghén thường xuất hiện từ khoảng tuần thứ 5 - 6 của thai kỳ, khi nồng độ hormone hCG bắt đầu tăng nhanh.
Ở giai đoạn này, mẹ có thể nhận thấy một số dấu hiệu như:
Buồn nôn vào buổi sáng
Nhạy cảm với mùi thức ăn
Chán ăn hoặc thay đổi khẩu vị
Cảm giác mệt mỏi kéo dài
Một số mẹ bầu thậm chí phát hiện mình mang thai nhờ những dấu hiệu nghén xuất hiện sớm hơn cả khi bụng lớn lên.
Thông thường, triệu chứng nghén sẽ trở nên rõ rệt nhất vào khoảng tuần 8 đến tuần 10.
Đây là thời điểm nồng độ hormone thai kỳ tăng mạnh, khiến nhiều mẹ cảm thấy:
Buồn nôn nhiều hơn
Dễ nôn ói sau khi ăn
Không chịu được mùi thức ăn
Cơ thể uể oải, thiếu năng lượng
Với những trường hợp mẹ bầu nghén nặng, giai đoạn này có thể ảnh hưởng đáng kể đến công việc, giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.
Tin vui là phần lớn mẹ bầu sẽ bắt đầu cảm thấy dễ chịu hơn từ tuần 12 đến tuần 14, khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai.
Lúc này:
Hormone thai kỳ dần ổn định
Cảm giác buồn nôn giảm bớt
Khẩu vị được cải thiện
Cơ thể lấy lại năng lượng
Việc ăn uống trở nên dễ dàng hơn
Đây cũng là giai đoạn nhiều mẹ bầu gọi là "thời kỳ vàng" của thai kỳ vì sức khỏe và tinh thần đều ổn định hơn đáng kể.
Câu trả lời là không.
Mặc dù đa số mẹ bầu sẽ hết nghén vào cuối tam cá nguyệt thứ nhất, nhưng vẫn có những trường hợp triệu chứng kéo dài lâu hơn.
Một số mẹ có thể:
Tiếp tục buồn nôn đến tuần 16 - 20
Chỉ hết nghén khi bước sang tháng thứ 5 hoặc thứ 6
Thỉnh thoảng vẫn nhạy cảm với một số mùi thức ăn trong suốt thai kỳ
Ngoài ra, khoảng 1-3% phụ nữ mang thai gặp tình trạng nghén nặng (Hyperemesis Gravidarum) với biểu hiện nôn ói liên tục, mất nước và sụt cân đáng kể. Đây là tình trạng cần được theo dõi và điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa.
Điều quan trọng mẹ cần nhớ là thời gian nghén ở mỗi người là khác nhau. Nếu thai nhi vẫn phát triển bình thường và mẹ không có dấu hiệu mất nước hoặc suy kiệt, việc nghén kéo dài hơn một chút thường không đáng lo ngại.
Vậy nếu nghén nhiều và ăn uống khó khăn, liệu điều đó có ảnh hưởng đến em bé hay không? Hãy cùng tìm hiểu trong phần tiếp theo.
Khi tình trạng nghén 3 tháng đầu kéo dài và khiến việc ăn uống trở nên khó khăn, nhiều mẹ không khỏi lo lắng liệu em bé có đang nhận đủ dinh dưỡng để phát triển hay không.
Thực tế, trong hầu hết các trường hợp, nghén là hiện tượng sinh lý bình thường và không gây ảnh hưởng đáng kể đến thai nhi.
Trong những tuần đầu thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng của thai nhi vẫn còn khá thấp. Dù mẹ ăn ít hơn bình thường hoặc sụt cân nhẹ do nghén, em bé vẫn có thể nhận được nguồn dinh dưỡng cần thiết từ cơ thể mẹ.
Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy tình trạng nghén thường liên quan đến sự gia tăng hormone thai kỳ, một dấu hiệu cho thấy thai nhi đang phát triển bình thường.
Vì vậy, nếu mẹ:
Buồn nôn hoặc nôn vài lần trong ngày
Ăn uống ít hơn bình thường
Sụt cân nhẹ trong giai đoạn đầu
thì thường không cần quá lo lắng.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng chỉ là nghén thông thường.
Mẹ nên theo dõi sức khỏe và trao đổi với bác sĩ nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
Nôn liên tục nhiều lần trong ngày
Không thể ăn hoặc uống bất cứ thứ gì
Sụt cân trên 5% trọng lượng cơ thể
Chóng mặt, mệt lả, kiệt sức
Tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu
Khô môi, khô miệng, dấu hiệu mất nước
Đây có thể là biểu hiện của nghén nặng (Hyperemesis Gravidarum) – một tình trạng cần được can thiệp y tế để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.
Thay vì cố ép bản thân ăn thật nhiều trong mỗi bữa, các chuyên gia thường khuyến khích mẹ:
Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày
Ưu tiên những món dễ ăn, dễ tiêu hóa
Uống đủ nước
Bổ sung vitamin theo chỉ định của bác sĩ
Nghỉ ngơi nhiều hơn khi cơ thể mệt mỏi
Quan trọng nhất là duy trì năng lượng và tránh để cơ thể rơi vào tình trạng mất nước hoặc suy nhược kéo dài.
Tin vui là với đa số mẹ bầu, các triệu chứng nghén sẽ giảm dần khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai. Trong thời gian này, một vài thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống và sinh hoạt có thể giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn rất nhiều.
Đọc thêm: Mang thai 3 tháng đầu không nên ăn gì?
Mỗi mẹ bầu sẽ có mức độ nghén khác nhau, vì vậy không có một phương pháp nào phù hợp với tất cả mọi người. Tuy nhiên, những cách dưới đây đã được nhiều mẹ áp dụng thành công để giảm cảm giác buồn nôn, mệt mỏi và cải thiện việc ăn uống trong giai đoạn đầu thai kỳ.
Chia nhỏ thành nhiều bữa phụ trong ngày (Ảnh: Internet)
Một trong những nguyên nhân khiến cảm giác buồn nôn trở nên nghiêm trọng hơn là để bụng quá đói hoặc ăn quá no trong một lần.
Thay vì 3 bữa chính như bình thường, mẹ có thể:
Chia thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày
Ăn nhẹ giữa các bữa bằng bánh quy, trái cây hoặc sữa chua
Không để bụng đói quá lâu
Việc duy trì lượng thức ăn ổn định trong dạ dày có thể giúp giảm cảm giác nôn nao đáng kể.
Trong thời gian nghén, cơ thể thường nhạy cảm hơn với thức ăn nhiều dầu mỡ hoặc có mùi quá nồng.
Các món dễ tiêu hóa (Ảnh: Internet)
Mẹ có thể lựa chọn:
Cháo
Súp
Bánh mì
Khoai lang
Ngũ cốc
Trái cây tươi
Nếu cảm thấy không ăn được cơm, mẹ cũng không nên quá áp lực. Điều quan trọng là cơ thể vẫn được bổ sung năng lượng từ những thực phẩm phù hợp với khẩu vị hiện tại.
Nôn ói nhiều có thể khiến cơ thể mất nước nhanh chóng, dẫn đến mệt mỏi và làm triệu chứng nghén trở nên nặng hơn.
Mang thai cần uống đủ nước (Ảnh: Internet)
Một số mẹo giúp bổ sung nước dễ dàng hơn:
Uống từng ngụm nhỏ thay vì uống nhiều cùng lúc
Ưu tiên nước ấm hoặc nước ở nhiệt độ phòng
Có thể bổ sung nước dừa hoặc nước điện giải theo hướng dẫn của bác sĩ
Ăn thêm các loại trái cây chứa nhiều nước như cam, quýt, dưa hấu
Nếu chỉ cần nhìn thấy nước là đã buồn nôn, mẹ có thể thử uống bằng ống hút hoặc chia thành nhiều lần nhỏ trong ngày.
Khứu giác của mẹ bầu thường trở nên nhạy cảm hơn trong giai đoạn này.
Mẹ bầu cần tránh xa những mùi gây khó chịu (Ảnh: Internet)
Một số mùi thường gây kích thích cảm giác nghén gồm:
Thức ăn chiên xào
Hải sản
Cà phê
Nước hoa đậm mùi
Khói thuốc lá
Mẹ nên chủ động tránh tiếp xúc với những mùi khiến bản thân khó chịu và giữ không gian sống thông thoáng để cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy căng thẳng và thiếu ngủ có thể làm triệu chứng nghén trở nên nghiêm trọng hơn.
Để cơ thể phục hồi tốt hơn, mẹ nên:
Ngủ đủ giấc mỗi ngày
Hạn chế thức khuya
Đi bộ nhẹ nhàng hoặc vận động phù hợp
Dành thời gian thư giãn và nghỉ ngơi
Đừng quá áp lực nếu bản thân chưa thể duy trì năng lượng như trước khi mang thai. Trong giai đoạn này, việc lắng nghe cơ thể và nghỉ ngơi hợp lý cũng quan trọng không kém chế độ dinh dưỡng.
Một trong những tình trạng phổ biến nhất khi nghén 3 tháng đầu là cảm giác chán cơm, ngửi thấy mùi cơm nóng là buồn nôn hoặc không thể ăn được các bữa ăn như bình thường.
Điều này khiến nhiều mẹ lo lắng rằng em bé sẽ không nhận đủ dinh dưỡng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng trong giai đoạn nghén, mẹ không nhất thiết phải ép bản thân ăn cơm nếu cơ thể không tiếp nhận được.
Thay vào đó, mẹ có thể lựa chọn những thực phẩm dễ ăn hơn như:
Bánh mì nguyên cám
Cháo hoặc súp
Khoai lang, khoai tây
Bún, phở
Sữa và các sản phẩm từ sữa
Trái cây tươi
Quan trọng nhất là đảm bảo cơ thể vẫn được bổ sung năng lượng và dinh dưỡng từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau.
Nếu tình trạng chán ăn kéo dài hoặc khiến mẹ sụt cân nhiều, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp hơn trong thai kỳ.
Nghén 3 tháng đầu là một phần rất phổ biến của thai kỳ và thường xuất hiện mạnh nhất trong khoảng tuần 7 - 10 trước khi giảm dần ở tam cá nguyệt thứ hai. Dù cảm giác buồn nôn, chán ăn hay mệt mỏi có thể khiến nhiều mẹ bầu áp lực, nhưng trong đa số trường hợp, đây là phản ứng sinh lý bình thường và không gây ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé.
Nếu mẹ đang băn khoăn hết nghén khi nào, hãy yên tâm rằng phần lớn phụ nữ mang thai sẽ cảm thấy dễ chịu hơn từ tuần 12 - 14. Trong thời gian này, việc điều chỉnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý và áp dụng các biện pháp giảm nghén phù hợp sẽ giúp mẹ vượt qua giai đoạn đầu thai kỳ nhẹ nhàng hơn.
Tuy nhiên, nếu tình trạng mẹ bầu nghén nặng kéo dài, nôn ói liên tục hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước, mẹ nên chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Mỗi hành trình mang thai đều khác nhau. Hãy lắng nghe cơ thể mình, đừng quá áp lực vì những ngày ăn không ngon hay mệt mỏi. Đây chỉ là một chặng ngắn trong hành trình dài đầy yêu thương mà mẹ và bé đang cùng nhau trải qua.
Xem thêm:
> Mang thai 3 tháng đầu không nên ăn trái cây gì?
> 10 Điều mẹ bầu cần kiêng cữ trong 3 tháng đầu thai kỳ
