Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
Có nên gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm là câu hỏi khiến nhiều mẹ bỉm băn khoăn trong những tuần đầu sau sinh. Có người khuyên nên đánh thức bé bú sau mỗi 2–3 tiếng, trong khi nhiều ý kiến lại cho rằng nên để con ngủ theo nhu cầu. Vậy đâu là cách chăm sóc đúng? Cùng Góc Làm Mẹ tìm hiểu khi nào cần gọi bé dậy bú đêm, khi nào có thể để bé ngủ xuyên đêm và cách xây dựng cữ bú đêm khoa học để bé phát triển khỏe mạnh mà mẹ cũng có thời gian nghỉ ngơi tốt hơn.
Mẹ tham khảo thêm các bài liên quan để chăm con tốt hơn nhé:
Trong những tuần đầu sau sinh, có nên gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm là vấn đề khiến nhiều bố mẹ bối rối. Một số người cho rằng bé cần được đánh thức sau mỗi 2–3 tiếng để bú, trong khi nhiều mẹ lại lo việc làm này sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự phát triển của con.
Thực tế, không có một câu trả lời chung cho mọi em bé. Việc có nên đánh thức bé bú đêm hay không phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, tốc độ tăng trưởng và tình trạng sức khỏe của trẻ. Thay vì áp dụng cứng nhắc lịch bú theo giờ, bố mẹ nên hiểu nhu cầu dinh dưỡng của bé ở từng giai đoạn để đưa ra lựa chọn phù hợp.
Trong những tháng đầu đời, dạ dày của trẻ sơ sinh còn rất nhỏ nên lượng sữa mỗi lần bú không nhiều. Vì vậy, bé cần được bú nhiều cữ cả ngày lẫn đêm để đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh chóng.
Việc trẻ sơ sinh bú đêm mang lại nhiều lợi ích như:
Đảm bảo đủ năng lượng giúp bé tăng cân và phát triển khỏe mạnh.
Duy trì đường huyết ổn định, đặc biệt ở trẻ mới sinh hoặc trẻ nhẹ cân.
Kích thích mẹ tiết sữa nhiều hơn, vì hormone Prolactin – hormone tạo sữa – hoạt động mạnh nhất vào ban đêm.
Giảm nguy cơ tắc tia sữa hoặc căng tức ngực nếu mẹ đang nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ.
Đó là lý do các chuyên gia thường khuyến khích duy trì cữ bú đêm trong giai đoạn đầu sau sinh, đặc biệt với trẻ dưới 1 tháng tuổi.
Nhiều bố mẹ nghĩ rằng cứ đúng 2–3 tiếng là phải gọi bé dậy bú, kể cả khi con đang ngủ rất ngon. Tuy nhiên, đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.
Nếu bé:
Sinh đủ tháng và khỏe mạnh.
Đã lấy lại cân nặng sau sinh.
Tăng cân tốt theo từng tháng.
Bú đủ vào ban ngày.
Thì bác sĩ có thể cho phép bé ngủ dài hơn vào ban đêm mà không cần đánh thức theo đúng mốc thời gian.
Ngược lại, với những bé sinh non, nhẹ cân, vàng da hoặc tăng cân chậm, việc duy trì cữ bú đêm vẫn rất quan trọng để đảm bảo bé nhận đủ dinh dưỡng.
Góc Làm Mẹ lưu ý: Thay vì chỉ nhìn đồng hồ, bố mẹ nên kết hợp theo dõi cân nặng, số lần bé bú, số tã ướt mỗi ngày và tư vấn từ bác sĩ để quyết định có nên gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm hay không. Đây mới là những dấu hiệu phản ánh chính xác nhu cầu của từng em bé.
Có nên gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm? (Ảnh: Sưu tầm)
Trong khoảng 2 tuần đầu sau sinh, hầu hết các bác sĩ đều khuyến nghị bố mẹ nên gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm nếu bé ngủ liên tục quá 3–4 giờ.
Đây là giai đoạn bé:
Chưa lấy lại cân nặng sau sinh.
Dạ dày còn rất nhỏ.
Cần bú thường xuyên để duy trì đường huyết và hạn chế mất nước.
Đặc biệt, với những bé:
Sinh non.
Cân nặng lúc sinh thấp.
Bị vàng da.
Bú yếu hoặc tăng cân chậm.
Việc đánh thức bé bú đúng cữ sẽ giúp giảm nguy cơ thiếu năng lượng và hỗ trợ quá trình phục hồi sau sinh.
Sau khi bé đã lấy lại cân nặng lúc sinh (thường vào khoảng 10–14 ngày tuổi) và được bác sĩ đánh giá phát triển bình thường, bố mẹ có thể không cần đánh thức bé theo đúng chu kỳ 2–3 tiếng như trước.
Thay vào đó, hãy quan sát:
Bé bú hiệu quả và đủ số cữ ban ngày.
Cân nặng tăng đều theo từng tháng.
Có ít nhất 6–8 tã ướt mỗi ngày.
Bé tỉnh táo, linh hoạt khi thức.
Nếu đáp ứng các tiêu chí trên, việc để bé ngủ lâu hơn vào ban đêm thường không ảnh hưởng đến sự phát triển.
Một sai lầm phổ biến là bố mẹ quá tập trung vào lịch bú mà bỏ qua nhu cầu thực tế của con.
Thay vì chỉ canh giờ, hãy chú ý những dấu hiệu bé đang đói, chẳng hạn:
Mút tay hoặc đưa tay lên miệng.
Quay đầu tìm ti (rooting reflex).
Liếm môi, chóp chép miệng.
Cựa quậy, ngủ không yên.
Đây là những tín hiệu sớm cho thấy bé cần bú. Nếu chờ đến khi bé khóc lớn mới cho bú, bé có thể mệt hơn và bú kém hiệu quả.
Góc Làm Mẹ gợi ý: Trong những tuần đầu, hãy kết hợp lịch bú với tín hiệu đói của bé thay vì áp dụng máy móc quy tắc "2–3 tiếng/lần". Điều này vừa giúp bé nhận đủ dinh dưỡng, vừa giúp mẹ bớt áp lực trong quá trình chăm con.
Đọc thêm: 3 lời khuyên hữu ích cho mẹ khi chăm sóc trẻ 3-6 tháng tuổi
Nhiều bố mẹ mong con sớm ngủ xuyên đêm để cả gia đình có thời gian nghỉ ngơi tốt hơn. Tuy nhiên, trên thực tế, mỗi em bé sẽ có tốc độ phát triển khác nhau và không có một mốc thời gian cố định cho tất cả trẻ.
Điều quan trọng không phải là bé ngủ bao lâu, mà là bé có đang nhận đủ dinh dưỡng và tăng trưởng tốt hay không.
Khác với suy nghĩ của nhiều người, trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm không đồng nghĩa với việc ngủ liên tục từ tối đến sáng.
Theo các chuyên gia, "ngủ xuyên đêm" thường được hiểu là bé có thể ngủ liên tục khoảng 6–8 giờ mà không cần bú. Điều này thường chỉ xảy ra khi bé lớn hơn và đã có khả năng dự trữ năng lượng tốt hơn.
Trong những tháng đầu đời, việc bé thức dậy 1–2 lần để bú đêm vẫn là hoàn toàn bình thường.
Mỗi trẻ sẽ có thời điểm khác nhau, nhưng đa số bé khỏe mạnh có thể bắt đầu kéo dài giấc ngủ ban đêm khi:
Đã lấy lại cân nặng sau sinh và tăng cân ổn định.
Bú đủ lượng sữa vào ban ngày.
Không còn phụ thuộc vào bú đêm để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
Được bác sĩ đánh giá phát triển bình thường.
Thay vì cố gắng tập cho bé ngủ xuyên đêm quá sớm, bố mẹ nên ưu tiên xây dựng lịch sinh hoạt phù hợp, đảm bảo bé bú no vào ban ngày và có môi trường ngủ thoải mái.
Một số bố mẹ lo ngại việc trẻ sơ sinh bú đêm sẽ tạo thành thói quen xấu nên cố gắng cắt cữ bú từ rất sớm. Tuy nhiên, điều này có thể khiến bé:
Không nhận đủ năng lượng cần thiết.
Dễ quấy khóc vì đói.
Ảnh hưởng đến tốc độ tăng cân trong những tháng đầu.
Mỗi em bé đều có nhu cầu khác nhau. Vì vậy, bố mẹ không nên so sánh con mình với các bé khác hoặc quá áp lực khi thấy những chia sẻ như "bé 2 tháng đã ngủ xuyên đêm".
Góc Làm Mẹ lưu ý: Nếu bé vẫn tăng cân tốt, bú hiệu quả và phát triển bình thường, việc còn thức dậy bú đêm trong vài tháng đầu là điều hoàn toàn tự nhiên. Thay vì cố gắng cắt cữ bú đêm sớm, hãy để bé chuyển đổi theo nhu cầu và tốc độ phát triển của chính mình.
Đảm bảo giấc ngủ của con vẫn là quan trọng nhất (Ảnh: Sưu tầm)
Những tuần đầu sau sinh là giai đoạn cả mẹ và bé đều cần thời gian để thích nghi. Thay vì cố gắng ép con bú đúng giờ hoặc ngủ xuyên đêm quá sớm, bố mẹ nên xây dựng cữ bú đêm phù hợp với nhu cầu của bé. Điều này không chỉ giúp trẻ nhận đủ dinh dưỡng mà còn giúp mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi và giảm áp lực chăm con.
Một trong những cách đơn giản giúp bé ngủ lâu hơn là đảm bảo bé được bú đủ vào cữ cuối trong ngày.
Nếu bé bú mẹ hoàn toàn, mẹ nên cho bé bú hết một bên ngực trước khi chuyển sang bên còn lại để bé nhận được cả sữa đầu và sữa cuối – phần sữa giàu chất béo giúp bé no lâu hơn.
Với bé bú bình, bố mẹ cần đảm bảo lượng sữa phù hợp theo độ tuổi, tránh ép bé bú quá nhiều vì có thể khiến bé đầy bụng hoặc nôn trớ.
Không phải lần nào bé thức giấc giữa đêm cũng là vì đói.
Đôi khi trẻ chỉ thức do:
Cần thay tã.
Quá nóng hoặc quá lạnh.
Muốn được ôm vỗ để ngủ lại.
Giật mình do phản xạ Moro.
Trước khi cho bú, bố mẹ hãy quan sát các dấu hiệu bé đòi ăn như mút tay, quay đầu tìm ti, chóp chép miệng hoặc cựa quậy. Điều này giúp tránh việc cho bé bú theo thói quen khi con chưa thực sự đói.
Nếu mẹ đang kết hợp cho bú trực tiếp và hút sữa, hãy tận dụng nguồn sữa trữ để người thân hỗ trợ một số cữ bú đêm.
Việc chia sẻ trách nhiệm chăm bé sẽ giúp mẹ:
Có thời gian ngủ sâu hơn.
Hạn chế tình trạng kiệt sức sau sinh.
Giữ tinh thần thoải mái, từ đó hỗ trợ quá trình tiết sữa tốt hơn.
Tuy nhiên, nếu mẹ muốn duy trì nguồn sữa ổn định, vẫn nên trao đổi với chuyên gia để xây dựng lịch hút sữa phù hợp.
Mỗi em bé có nhu cầu bú và giấc ngủ khác nhau. Có bé thức dậy sau 2 giờ, có bé ngủ 4–5 giờ liên tục ngay từ khi còn nhỏ.
Thay vì cố gắng áp dụng một lịch bú giống hoàn toàn trên mạng xã hội hoặc theo kinh nghiệm của người khác, bố mẹ nên quan sát sự phát triển của chính con mình.
Góc Làm Mẹ gợi ý: Một cữ bú đêm khoa học không phải là cữ bú đúng giờ nhất, mà là cữ bú phù hợp với nhu cầu của bé và giúp cả mẹ lẫn con đều có giấc ngủ chất lượng. Nếu bé tăng cân tốt, bú hiệu quả và phát triển bình thường, bố mẹ không cần quá áp lực phải đánh thức con hay cắt cữ bú theo một khuôn mẫu cố định.
Ép con bú đêm quá nhiều sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe con trẻ (Ảnh: Sưu tầm)
Việc duy trì cữ bú đêm là cần thiết trong những tháng đầu đời, nhưng nhiều bố mẹ vì quá lo lắng mà vô tình áp dụng những cách chăm con chưa phù hợp. Dưới đây là một số sai lầm phổ biến mà mẹ bỉm nên tránh.
Nếu bé đang ngủ sâu, khỏe mạnh và tăng cân tốt, việc đánh thức bé chỉ để đủ cữ có thể khiến con bú không hiệu quả, thậm chí quấy khóc và khó ngủ trở lại.
Thay vì chỉ nhìn đồng hồ, bố mẹ nên kết hợp theo dõi tín hiệu đói và sự phát triển của bé để điều chỉnh lịch bú phù hợp.
Ở chiều ngược lại, một số bố mẹ thấy con ngủ ngoan nên để bé ngủ liền 5–6 tiếng mà không cho bú.
Điều này có thể không phù hợp với:
Trẻ dưới 2 tuần tuổi.
Bé sinh non hoặc nhẹ cân.
Trẻ bị vàng da hoặc tăng cân chậm.
Trong những trường hợp này, việc gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm theo hướng dẫn của bác sĩ vẫn rất quan trọng để đảm bảo bé nhận đủ dinh dưỡng.
Không ít bố mẹ cố gắng cắt cữ bú đêm từ rất sớm vì sợ con sẽ phụ thuộc vào việc bú để ngủ.
Thực tế, trong những tháng đầu đời, bú đêm là nhu cầu sinh lý hoàn toàn bình thường. Khi lớn hơn, hệ tiêu hóa và khả năng dự trữ năng lượng của bé phát triển tốt hơn, số cữ bú đêm sẽ tự giảm dần mà không cần ép buộc.
"Con nhà người ta mới 2 tháng đã ngủ xuyên đêm."
Đây là câu nói khiến nhiều mẹ bỉm cảm thấy áp lực. Tuy nhiên, mỗi em bé có tốc độ phát triển và nhu cầu ngủ khác nhau. Có bé ngủ liền 6 tiếng từ rất sớm, nhưng cũng có bé vẫn cần bú đêm đến 6–9 tháng tuổi.
Điều quan trọng không phải là con ngủ được bao lâu, mà là bé:
Bú tốt.
Tăng cân đều.
Phát triển đúng các mốc vận động.
Luôn khỏe mạnh và tỉnh táo.
Góc Làm Mẹ nhắn gửi: Đừng quá áp lực với những "lịch bú chuẩn" trên mạng hay so sánh con mình với các bé khác. Mỗi em bé đều có nhịp phát triển riêng. Điều bố mẹ cần làm là quan sát tín hiệu của con, xây dựng cữ bú đêm phù hợp và đồng hành cùng bé theo cách nhẹ nhàng nhất.
Có nên gọi trẻ sơ sinh dậy bú đêm? Câu trả lời là có, nhưng chủ yếu trong những tuần đầu sau sinh hoặc với những bé chưa tăng cân ổn định, sinh non hoặc có chỉ định từ bác sĩ. Khi bé đã phát triển khỏe mạnh và bú đủ vào ban ngày, bố mẹ có thể linh hoạt hơn, để con ngủ theo nhu cầu thay vì áp dụng cứng nhắc lịch bú 2–3 tiếng/lần.
Thay vì chỉ tập trung vào số giờ giữa các cữ bú, hãy theo dõi cân nặng, số lần bú, số tã ướt và tín hiệu đói của bé. Một cữ bú đêm khoa học không chỉ giúp trẻ phát triển tốt mà còn giúp mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi, giảm áp lực trong hành trình nuôi con những năm tháng đầu đời.
Mẹ tham khảo thêm:
