Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
Những tháng đầu chăm con có thể khiến ba mẹ rơi vào vòng lặp bé ngủ – bé thức – cho bú – dỗ ngủ – rồi lại thức. Đặc biệt khi con còn nhỏ, việc bé chưa hình thành nhịp ngủ ổn định có thể khiến ba mẹ thiếu ngủ, mệt mỏi và dễ căng thẳng hơn trong quá trình chăm con.
Tuy nhiên, thay vì cố gắng tìm một “công thức ngủ ngon” áp dụng cho mọi em bé, ba mẹ có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản: cho bé bú đúng cách, nhận biết tín hiệu buồn ngủ, hỗ trợ bé giảm đầy hơi và chủ động chia sẻ việc chăm con để cả ba mẹ đều có thời gian nghỉ ngơi.
Dưới đây là 4 cách đơn giản ba mẹ có thể thử và điều chỉnh theo nhu cầu của bé.
Có thể bạn quan tâm:
Một trong những lý do khiến bé thức giấc là đói hoặc chưa nhận đủ sữa. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào đồng hồ để quyết định khi nào cho bé bú, ba mẹ nên quan sát các dấu hiệu đói của con.
Cho bé bú đúng cách để no lâu hơn (Ảnh: Tác giả)
Những dấu hiệu sớm có thể bao gồm:
Bé quay đầu tìm vú hoặc bình.
Bé đưa tay lên miệng.
Mút tay hoặc chóp chép miệng.
Bé cử động nhiều hơn.
Bé bắt đầu phát ra những âm thanh nhỏ.
Khi nhận thấy những dấu hiệu này, ba mẹ có thể chủ động cho bé bú thay vì chờ đến khi con khóc lớn.
Với trẻ nhỏ, nhu cầu bú có thể khác nhau tùy tuổi, tình trạng sức khỏe và cách nuôi dưỡng. Vì vậy, ba mẹ không nên cố nhịn hoặc trì hoãn cữ bú chỉ với mục đích kéo dài giấc ngủ.
Thay vào đó, hãy theo dõi tổng thể các dấu hiệu cho thấy bé đang bú đủ như tình trạng tỉnh táo, tăng trưởng và số lần đi tiểu theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Một em bé được đáp ứng nhu cầu ăn uống phù hợp sẽ có điều kiện tốt hơn để hình thành giấc ngủ ổn định.
Mẹo nhỏ: Nếu bé bú mẹ, mẹ có thể theo dõi cữ bú và dấu hiệu bé đã bú đủ. Nếu bé bú bình, hãy đảm bảo pha sữa đúng hướng dẫn và tránh ép bé bú hết bình khi con đã có dấu hiệu no.
Ba mẹ có từng gặp cảnh này chưa?
Ban đầu bé chỉ ngáp một cái, dụi mắt vài lần. Ba mẹ nghĩ: “Chắc con chưa buồn ngủ đâu.”
Một lúc sau, bé bắt đầu quấy khóc, khó dỗ, quay mặt đi hoặc cử động liên tục.
Đây có thể là lúc bé đã quá mệt và việc đi vào giấc trở nên khó khăn hơn.
Ru ngủ đúng thời điểm để bé dễ vào giấc hơn (Ảnh: Tác giả)
Mỗi em bé có thể biểu hiện khác nhau, nhưng một số dấu hiệu thường gặp gồm:
Ngáp.
Dụi mắt.
Nhìn lơ đãng.
Giảm tương tác.
Ít cử động hơn.
Quấy nhẹ.
Quay mặt khỏi người hoặc đồ vật đang tương tác.
Khi thấy những dấu hiệu này, ba mẹ có thể bắt đầu quy trình chuẩn bị ngủ thay vì đợi đến khi bé khóc.
Ba mẹ có thể xây dựng một chuỗi hoạt động đơn giản và lặp lại theo thứ tự quen thuộc, chẳng hạn:
Thay tã → mặc đồ ngủ → giảm ánh sáng → ôm bé → hát hoặc đọc truyện ngắn → đặt bé xuống ngủ.
Khi được lặp lại đều đặn, chuỗi hoạt động này có thể trở thành tín hiệu giúp bé nhận biết rằng đã đến giờ nghỉ ngơi.
Ban ngày, ba mẹ có thể duy trì ánh sáng và các hoạt động phù hợp; ban đêm nên giữ không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và hạn chế tương tác quá nhiều trong những lần bé thức.
Tuy nhiên, ba mẹ cũng không cần quá áp lực nếu hôm nay bé ngủ khác hôm qua. Nhịp ngủ của trẻ nhỏ vẫn có thể thay đổi theo từng giai đoạn phát triển.
Một em bé vừa bú xong nhưng lại cong người, ọ ẹ, co chân hoặc khó chịu có thể đang gặp vấn đề về đầy hơi.
Đặc biệt khi còn nhỏ, bé chưa kiểm soát tốt việc bú và nuốt nên có thể nuốt phải một lượng không khí trong lúc ăn.
Sau cữ bú, ba mẹ có thể bế bé thẳng và hỗ trợ ợ hơi trong khoảng thời gian phù hợp.
Giảm đầy hơi để bé ngủ ngon hơn (Ảnh: Tác giả)
Một số bé có thể cần được vỗ hoặc xoa lưng nhẹ nhàng để hỗ trợ ợ hơi.
Khi bé tỉnh táo và thoải mái, ba mẹ có thể thử massage bụng thật nhẹ nhàng.
Có thể đặt bàn tay ấm lên bụng bé và massage theo vòng tròn nhẹ, theo chiều kim đồng hồ.
Tuy nhiên, không nên massage ngay sau khi bé vừa bú no. Nếu bé đang khó chịu, nôn ói hoặc có biểu hiện bất thường, ba mẹ nên dừng lại và theo dõi tình trạng của con.
Khi bé khóc, ba mẹ thường có xu hướng cho bú ngay.
Nhưng em bé khóc có thể vì nhiều lý do:
Đói.
Tã ướt.
Nóng hoặc lạnh.
Đầy hơi.
Buồn ngủ.
Muốn được ôm ấp.
Khó chịu vì môi trường xung quanh.
Vì vậy, hãy quan sát tổng thể thay vì mặc định “bé khóc = bé đói”.
Nếu bé đã bú đủ nhưng vẫn quấy, ba mẹ có thể kiểm tra những nguyên nhân khác trước khi tiếp tục cho bé ăn.
Đây là điều rất dễ bị bỏ quên.
Khi có em bé, nhiều ba mẹ nghĩ: “Bé ngủ thì mình tranh thủ làm việc.”
Rồi tranh thủ dọn nhà, giặt đồ, rửa bình, trả lời tin nhắn, làm việc…
Đến khi bé thức dậy, ba mẹ lại tiếp tục chăm con.
Kết quả là bé có thể ngủ được nhưng ba mẹ vẫn không được nghỉ.
Thiếu ngủ kéo dài có thể khiến ba mẹ mệt mỏi, dễ cáu gắt và khó duy trì năng lượng để chăm sóc con.
Bố mẹ cũng cần nghỉ ngơi để chăm con tốt hơn (Ảnh: Tác giả)
Vì vậy, nếu có thể, hãy chia sẻ việc chăm bé với người còn lại trong gia đình.
Ví dụ:
Một người phụ trách cho bé bú.
Người còn lại thay tã hoặc vỗ ợ hơi.
Chia nhau những khoảng thời gian trông bé.
Người đang có cơ hội ngủ thì được ưu tiên nghỉ.
Nhờ ông bà hoặc người thân hỗ trợ những việc nhà khi cần.
Một ngôi nhà có em bé không cần lúc nào cũng hoàn hảo.
Quần áo có thể để mai gấp.
Nhà có thể chưa thật gọn.
Bữa cơm có thể đơn giản hơn bình thường.
Điều quan trọng là ba mẹ và em bé đều được chăm sóc tốt.
“Đủ tốt” vẫn tốt hơn việc cố gắng hoàn hảo đến mức kiệt sức.
Một điều ba mẹ cần nhớ là không có hai em bé hoàn toàn giống nhau.
Có bé dễ ngủ lại sau khi bú. Có bé cần được ôm mới yên. Có bé ngủ thành nhiều giấc ngắn. Có bé cần nhiều thời gian hơn để hình thành nhịp ngủ ngày – đêm.
Vì vậy, nếu bé nhà mình không giống em bé của bạn bè hoặc những gì ba mẹ đọc được trên mạng, điều đó chưa chắc có nghĩa là bé đang có vấn đề.
Thay vì so sánh: “Con nhà người ta ngủ một mạch, sao con mình cứ thức?”
hãy quan sát chính em bé của mình:
Bé có bú phù hợp không?
Bé có tăng trưởng theo hướng dẫn của bác sĩ không?
Bé có tỉnh táo và tương tác phù hợp khi thức không?
Bé có những dấu hiệu buồn ngủ nào?
Điều gì giúp bé dễ thư giãn hơn?
Ba mẹ càng hiểu tín hiệu của con, việc chăm sóc thường càng bớt áp lực.
Dù áp dụng bất kỳ mẹo nào, an toàn giấc ngủ vẫn cần được đặt lên hàng đầu.
Ba mẹ nên tuân thủ các khuyến cáo an toàn giấc ngủ dành cho trẻ nhỏ, đặc biệt về tư thế ngủ và môi trường ngủ. Không nên sử dụng các sản phẩm hoặc phương pháp khiến bé có nguy cơ bị che kín đường thở.
Nếu bé có biểu hiện khó thở, tím tái, sốt, nôn ói bất thường, bú kém rõ rệt, li bì hoặc có bất kỳ dấu hiệu khiến ba mẹ lo lắng, nên đưa bé đi khám hoặc liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.
Có những ngày bé ngủ rất ngoan.
Cũng có những ngày bé liên tục thức, quấy và khiến cả nhà gần như không ngủ được.
Điều đó có thể khiến ba mẹ cảm thấy mình đang làm chưa tốt.
Nhưng một đêm khó ngủ không có nghĩa ba mẹ thất bại, cũng không có nghĩa bé sẽ mãi như vậy.
Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản:
Cho bé bú phù hợp → nhận biết tín hiệu buồn ngủ → hỗ trợ bé giảm đầy hơi → chia sẻ việc chăm con và dành thời gian nghỉ ngơi cho chính mình.
Quan trọng nhất, ba mẹ không cần phải làm mọi thứ hoàn hảo. Hãy kiên nhẫn quan sát từng ngày để hiểu nhịp sinh hoạt của con và điều chỉnh dần dần.
Và nếu hôm nay ba mẹ chỉ làm được những điều cơ bản nhất – cho con ăn, thay tã, ôm con và cùng con đi qua một ngày – thì như vậy cũng đã là rất nhiều rồi.
Ba mẹ không đơn độc trong hành trình này. Bạn đang làm tốt hơn mình nghĩ đấy!
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn y tế. Với trẻ sơ sinh hoặc trẻ có vấn đề sức khỏe, ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ/nữ hộ sinh về nhu cầu bú, giấc ngủ và cách chăm sóc phù hợp.
Mẹ tham khảo thêm
:::
