Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng với sự phát triển thể chất, cảm xúc và khả năng học hỏi của trẻ. Tuy nhiên, bé thiếu ngủ không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng việc ngáp, dụi mắt hay ngủ gật. Nhiều bé càng mệt lại càng khó vào giấc, cáu kỉnh hoặc trở nên hiếu động khiến mẹ dễ nhầm rằng con vẫn còn tỉnh táo và chưa cần ngủ.
Vậy làm sao nhận biết trẻ đang ngủ chưa đủ? Dưới đây là 5 dấu hiệu bé thiếu ngủ mà mẹ có thể dễ dàng bỏ qua trong sinh hoạt hằng ngày.
Có thể bạn quan tâm:
Nhu cầu ngủ thay đổi theo độ tuổi và từng trẻ. Theo khuyến nghị của American Academy of Sleep Medicine, tổng thời gian ngủ trong 24 giờ, bao gồm cả giấc ngủ ban ngày, thường nằm trong khoảng:
Trẻ 4–12 tháng: khoảng 12–16 giờ/ngày.
Trẻ 1–2 tuổi: khoảng 11–14 giờ/ngày.
Trẻ 3–5 tuổi: khoảng 10–13 giờ/ngày.
Đây là khoảng thời gian tham khảo, bởi mỗi bé có thể có nhu cầu ngủ khác nhau. Mẹ nên quan sát cả tổng thời gian ngủ, chất lượng giấc ngủ và trạng thái của bé khi thức thay vì chỉ nhìn vào số giờ ngủ.
Đây có lẽ là dấu hiệu bé thiếu ngủ dễ bị nhầm với việc con “khó tính” hoặc đang trong giai đoạn bướng bỉnh.
Khi ngủ không đủ, bé có thể:
Dễ khóc hoặc ăn vạ hơn.
Phản ứng mạnh với những việc rất nhỏ.
Khó được dỗ dành.
Dễ tức giận, khó chịu.
Đang chơi vui nhưng nhanh chóng chuyển sang khóc.
Đặc biệt, nếu mẹ nhận thấy những biểu hiện này lặp lại vào một khoảng thời gian nhất định trong ngày, chẳng hạn cuối buổi chiều hoặc trước giờ đi ngủ, hãy thử xem lại lịch ngủ của bé.
Một em bé mệt quá đôi khi không thể tự nhận biết rằng mình cần ngủ. Thay vì trở nên yên lặng và buồn ngủ, bé lại phản ứng bằng cách khóc, cáu gắt hoặc khó hợp tác.
Vì vậy, đừng chỉ chờ đến khi bé ngáp mới nghĩ rằng con đã buồn ngủ.
Bé trở nên cáu kỉnh, nhạy cảm hơn bình thường (Ảnh: Sưu tầm)
Nghe có vẻ ngược đời nhưng bé thiếu ngủ có thể không hề trông buồn ngủ.
Một số trẻ khi quá mệt lại trở nên:
Chạy nhảy nhiều hơn.
Cười nói, kích động.
Khó ngồi yên.
Liên tục chuyển từ trò chơi này sang trò chơi khác.
Khó tập trung vào một hoạt động.
Điều này dễ khiến mẹ nghĩ: “Con vẫn còn khỏe và tỉnh táo, chắc chưa cần ngủ”.
Thực tế, sự hiếu động bất thường có thể là một biểu hiện của tình trạng mệt mỏi ở trẻ. Nếu bé thường xuyên trở nên quá kích thích vào cuối ngày, mẹ có thể thử đưa giờ ngủ sớm hơn một chút và giảm các hoạt động kích thích trước khi ngủ.
Một dấu hiệu khác của trẻ thiếu ngủ là khả năng tập trung trong thời gian ngắn hơn bình thường.
Ví dụ, bé đang chơi một món đồ chơi nhưng nhanh chóng chán, liên tục đòi đổi hoạt động hoặc dễ bỏ cuộc khi gặp một nhiệm vụ khó.
Ở trẻ lớn hơn, mẹ có thể nhận thấy con:
Khó chú ý khi nghe kể chuyện.
Dễ quên hướng dẫn đơn giản.
Khó hoàn thành một hoạt động.
Dễ mất kiên nhẫn.
Khó kiểm soát cảm xúc.
Không phải cứ có những biểu hiện này là bé thiếu ngủ. Tuy nhiên, nếu chúng xuất hiện cùng với việc ngủ ít hoặc ngủ không đều, mẹ nên xem xét lại lịch ngủ của con.
Một em bé ngủ đủ thường có thể tỉnh táo và dần thích nghi với trạng thái thức sau khi thức dậy.
Ngược lại, nếu bé thường xuyên:
Khóc ngay khi vừa thức.
Rất khó đánh thức.
Uể oải, không muốn tương tác.
Thức dậy nhưng vẫn cáu kỉnh kéo dài.
Có vẻ chưa tỉnh táo dù đã ngủ một khoảng thời gian.
Mẹ có thể thử theo dõi lại chất lượng và thời lượng giấc ngủ của bé.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khó chịu sau khi thức dậy không đồng nghĩa chắc chắn với thiếu ngủ. Bé có thể thức dậy giữa một chu kỳ ngủ, đang đói, khó chịu vì tã hoặc đơn giản là chưa muốn thức dậy.
Điều quan trọng là quan sát mô hình lặp lại trong nhiều ngày thay vì đánh giá dựa trên một lần ngủ.
Bé khó chịu sau khi ngủ dậy (Ảnh: Sưu tầm)
Đây là dấu hiệu khá dễ nhận biết nhưng đôi khi mẹ lại cho rằng con “tranh thủ ngủ một chút” nên không quá để ý.
Chẳng hạn, bé:
Ngủ gật khi đang ăn.
Ngủ trên xe dù chuyến đi không dài.
Gục đầu khi đang chơi.
Ngủ ngay khi ngồi yên một lúc.
Có những giấc ngủ ngắn bất thường vào ban ngày.
Nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, đặc biệt khi bé không có đủ thời gian ngủ vào ban đêm hoặc thường xuyên bỏ giấc ngủ ngày, mẹ nên xem lại lịch sinh hoạt của con.
Nếu nhận thấy con có nhiều dấu hiệu trên, mẹ không cần ngay lập tức thay đổi toàn bộ lịch sinh hoạt. Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản:
Trong vài ngày, mẹ có thể ghi lại:
Bé đi ngủ lúc mấy giờ.
Bé mất bao lâu để ngủ.
Thức dậy lúc nào.
Có bao nhiêu giấc ngủ ban ngày.
Bé thức giấc bao nhiêu lần vào ban đêm.
Việc này giúp mẹ nhìn thấy những vấn đề mà đôi khi khó nhận ra nếu chỉ quan sát từng ngày.
Một lịch sinh hoạt đều đặn có thể giúp bé hình thành thói quen ngủ tốt hơn. Mẹ nên cố gắng duy trì thời gian thức dậy, ngủ ngày và đi ngủ tương đối nhất quán, phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của con.
Trước giờ ngủ khoảng 20–30 phút, mẹ có thể chuyển sang những hoạt động nhẹ nhàng như:
Tắm hoặc vệ sinh cá nhân.
Thay đồ ngủ.
Đọc sách.
Hát ru.
Giảm ánh sáng và tiếng ồn.
Khi những hoạt động này được lặp lại đều đặn, bé có thể dần nhận biết đây là thời điểm chuẩn bị đi ngủ.
Chơi vận động mạnh, màn hình hoặc những hoạt động khiến bé quá phấn khích ngay trước giờ ngủ có thể khiến việc thư giãn trở nên khó khăn hơn.
Một không gian ngủ tối, yên tĩnh và có nhiệt độ dễ chịu cũng giúp bé dễ đi vào giấc hơn.
Bé thiếu ngủ không phải lúc nào cũng ngáp, dụi mắt hay ngủ gật. Cáu kỉnh, hiếu động bất thường, khó tập trung, thức dậy khó chịu hoặc ngủ gật vào những thời điểm không phù hợp cũng có thể là những dấu hiệu mẹ nên chú ý.
Thay vì chỉ nhìn vào một biểu hiện riêng lẻ, mẹ hãy theo dõi tổng thời gian ngủ, lịch sinh hoạt và trạng thái của bé khi thức. Khi nhận thấy con thường xuyên có dấu hiệu mệt mỏi hoặc giấc ngủ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, mẹ nên tìm sự tư vấn từ bác sĩ để có hướng điều chỉnh phù hợp.
Lưu ý: Nhu cầu ngủ của mỗi trẻ có thể khác nhau. Nội dung trên mang tính chất tham khảo và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
