Một mã xác thực đã được gửi đến số điện thoại
Sau sinh, một trong những nỗi lo phổ biến của mẹ là “sữa về ít quá, liệu con có bú đủ không?”. Mẹ có thể thấy ngực mềm hơn, hút được ít sữa, bé bú liên tục hoặc thường xuyên đòi bú khiến cảm giác thiếu sữa càng rõ rệt. Từ đó, nhiều mẹ bắt đầu tìm kiếm cách kích sữa, ăn các món được truyền tai là thực phẩm lợi sữa hoặc cố gắng hút sữa thật nhiều.
Tuy nhiên, ít sữa sau sinh không phải lúc nào cũng đồng nghĩa mẹ thực sự thiếu sữa. Lượng sữa hút được không phản ánh hoàn toàn lượng sữa bé có thể bú trực tiếp, trong khi việc bé bú thường xuyên lại có thể là một phần bình thường của những tuần đầu sau sinh. Điều quan trọng là mẹ cần đánh giá nguồn sữa dựa trên khả năng bú, số lần đi tiểu, tình trạng tăng cân và sự phát triển của bé.
Vậy mẹ ít sữa phải làm sao? Trước khi tìm đến các món ăn hay sản phẩm lợi sữa, mẹ có thể bắt đầu với những cách kích sữa sau sinh đơn giản, khoa học và có thể thực hiện tại nhà. Cùng Góc Làm Mẹ tìm hiểu 7 cách giúp duy trì và hỗ trợ nguồn sữa hiệu quả hơn.
Có thể bạn quan tâm:
Khi cảm thấy sữa ít, phản ứng đầu tiên của nhiều mẹ là tìm cách kích sữa sau sinh ngay lập tức. Tuy nhiên, trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc mua các sản phẩm lợi sữa, mẹ nên xác định liệu nguồn sữa có thực sự không đủ cho bé hay chỉ đang dựa vào những dấu hiệu dễ gây hiểu lầm.
Trong những ngày đầu sau sinh, mẹ thường cảm thấy ngực căng tức khi đến cữ bú. Sau một thời gian cho bé bú đều đặn, tình trạng này có thể giảm dần và ngực trở nên mềm hơn.
Điều này không nhất thiết có nghĩa là mẹ bị ít sữa. Khi nguồn sữa bắt đầu được điều chỉnh theo nhu cầu của bé, cơ thể có thể sản xuất sữa phù hợp hơn thay vì liên tục tạo ra cảm giác căng tức.
Vì vậy, mẹ không nên chỉ dựa vào cảm giác “ngực không căng như trước” để kết luận mình đang thiếu sữa.
Một vấn đề khác thường khiến mẹ lo lắng là lượng sữa hút được bằng máy.
Ví dụ, mẹ hút được một lượng sữa ít hơn dự kiến và ngay lập tức nghĩ rằng “mình không đủ sữa cho con”. Tuy nhiên, khả năng hút sữa của máy và khả năng bú của em bé không hoàn toàn giống nhau.
Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến lượng sữa hút được như:
Mẹ vừa cho bé bú trước đó.
Thời điểm hút sữa.
Phễu hút chưa phù hợp.
Lực hút hoặc cách sử dụng máy chưa phù hợp.
Mẹ căng thẳng, mệt mỏi hoặc khó thư giãn khi hút.
Phản xạ xuống sữa chưa xảy ra tốt tại thời điểm hút.
Do đó, lượng sữa hút được trong một lần không nên được dùng làm tiêu chí duy nhất để đánh giá nguồn sữa.
Trẻ sơ sinh có thể bú nhiều lần trong ngày, đặc biệt trong những giai đoạn bé tăng trưởng nhanh. Có những thời điểm bé muốn bú liên tục hoặc đòi bú lại chỉ sau một khoảng thời gian ngắn.
Đây có thể là hành vi bú bình thường và cũng là cách bé kích thích cơ thể mẹ tiếp tục sản xuất sữa.
Thay vì chỉ đếm số cữ bú, mẹ nên quan sát bé có thực sự bú và nuốt sữa hiệu quả hay không.
Nên xác định liệu nguồn sữa có thực sự không đủ cho bé (Ảnh: Sưu tầm)
Để biết nguồn sữa có đáp ứng nhu cầu của bé hay không, mẹ nên theo dõi tổng thể nhiều yếu tố, đặc biệt là:
Bé có ngậm bắt vú tốt và bú hiệu quả không.
Mẹ có thể nghe hoặc quan sát bé nuốt sữa trong lúc bú.
Bé có số lần đi tiểu phù hợp theo từng giai đoạn sau sinh.
Bé tỉnh táo, có phản ứng và biểu hiện khỏe mạnh.
Cân nặng của bé được theo dõi và tăng trưởng theo hướng phù hợp.
Nếu mẹ vẫn không chắc bé có nhận đủ sữa hay không, đừng cố tự kết luận dựa trên lượng sữa hút được. Bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ có thể quan sát trực tiếp một cữ bú, kiểm tra khớp ngậm và đánh giá sự tăng trưởng của bé để xác định vấn đề.
Góc Làm Mẹ lưu ý: Nếu bé có dấu hiệu bú kém, tiểu ít, không tăng cân phù hợp, lừ đừ hoặc mẹ nghi ngờ bé không nhận đủ sữa, mẹ nên liên hệ nhân viên y tế sớm thay vì chỉ tìm cách kích sữa tại nhà.
Khi đã xác định nguồn sữa thực sự chưa đáp ứng tốt nhu cầu của bé, mẹ có thể bắt đầu từ những cách đơn giản nhất. Điểm quan trọng là tạo kích thích đều đặn và giúp sữa được lấy ra hiệu quả. Mẹ không cần áp dụng quá nhiều mẹo cùng lúc mà nên lựa chọn phương pháp phù hợp với lịch sinh hoạt của hai mẹ con.
Cách kích sữa tự nhiên và quan trọng nhất là cho bé bú thường xuyên. Khi bé bú, cơ thể mẹ nhận được tín hiệu để tiếp tục sản xuất sữa. Sữa được lấy ra đều đặn và hiệu quả cũng giúp duy trì nguồn sữa về lâu dài.
Trong những tuần đầu, trẻ có thể bú khá nhiều lần trong ngày. Mẹ không nên cố kéo dài khoảng cách giữa các cữ chỉ vì lo bé “bú nhiều quá” hoặc sợ mẹ không có đủ sữa cho cữ tiếp theo.
Thay vào đó, mẹ nên:
Cho bé bú theo nhu cầu và quan sát các dấu hiệu đói của bé.
Đảm bảo bé ngậm bắt vú đúng để lấy sữa hiệu quả.
Cho bé bú hết một bên hoặc đến khi bé tự nhả vú trước khi cân nhắc đổi bên.
Tránh bỏ qua nhiều cữ bú nếu mục tiêu của mẹ là duy trì hoặc tăng nguồn sữa.
Lưu ý: Bú thường xuyên không có nghĩa là mẹ phải ép bé bú liên tục. Nếu bé ngủ lâu bất thường, bú yếu hoặc khó đánh thức để bú, mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế.
Có những trường hợp mẹ tưởng mình ít sữa sau sinh, nhưng vấn đề lại nằm ở việc bé chưa ngậm bắt vú đúng.
Nếu khớp ngậm chưa tốt, bé có thể mất nhiều thời gian để bú nhưng lấy được ít sữa. Đồng thời, mẹ có thể bị đau hoặc tổn thương núm vú, khiến việc cho bú ngày càng khó khăn.
Một số dấu hiệu gợi ý bé có thể chưa ngậm vú hiệu quả:
Mẹ cảm thấy đau nhiều trong suốt cữ bú.
Bé chỉ ngậm phần núm vú mà không ngậm sâu vào quầng vú.
Có tiếng “tách tách” khi bé bú.
Bé bú rất lâu nhưng vẫn có vẻ chưa thỏa mãn.
Núm vú bị đau, trầy xước hoặc biến dạng sau khi bé bú.
Mẹ có thể nhờ chuyên viên tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ hoặc nhân viên y tế quan sát trực tiếp một cữ bú. Chỉ cần điều chỉnh đúng khớp ngậm, hiệu quả bú của bé có thể được cải thiện đáng kể.
Nếu mẹ phải xa bé, bé chưa thể bú trực tiếp hiệu quả hoặc mẹ muốn duy trì nguồn sữa, hút hoặc vắt sữa có thể giúp tạo thêm kích thích cho tuyến vú.
Mẹ có thể xây dựng lịch hút phù hợp với số cữ bé bú và điều kiện thực tế. Điều quan trọng hơn việc cố hút thật nhiều trong một lần là duy trì việc lấy sữa đều đặn.
Khi dùng máy hút sữa, mẹ nên:
Chọn phễu hút có kích thước phù hợp.
Bắt đầu với lực hút nhẹ và tăng dần đến mức thoải mái.
Không cố tăng lực hút chỉ vì nghĩ hút càng mạnh thì càng nhiều sữa.
Giữ vệ sinh các bộ phận tiếp xúc với sữa.
Theo dõi núm vú và vùng da xung quanh để tránh kích ứng.
Nếu hút sữa gây đau hoặc lượng sữa giảm rõ rệt dù mẹ vẫn duy trì đều đặn, nên kiểm tra lại cách hút và tìm sự hỗ trợ chuyên môn.
Hút hoặc vắt sữa khi bé không bú trực tiếp (Ảnh: Sưu tầm)
Một số mẹ nhận thấy massage nhẹ hoặc chườm ấm ngắn trước khi cho bú/hút sữa giúp cơ thể thư giãn và sữa xuống thuận lợi hơn.
Mẹ có thể thử:
Ngồi ở tư thế thoải mái.
Hít thở chậm và thả lỏng vai.
Chườm ấm nhẹ trong thời gian ngắn nếu thấy dễ chịu.
Massage nhẹ nhàng vùng ngực.
Sau đó cho bé bú hoặc bắt đầu hút sữa.
Không cần massage mạnh, bóp hoặc day liên tục vì điều này có thể gây đau và làm tổn thương mô vú.
Khi tìm kiếm thực phẩm lợi sữa, mẹ có thể bắt gặp rất nhiều món ăn và thức uống được truyền tai nhau. Tuy nhiên, không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế việc cho bé bú hoặc lấy sữa ra thường xuyên.
Điều mẹ cần ưu tiên là ăn đủ năng lượng và đa dạng thực phẩm để cơ thể có đủ dưỡng chất cho quá trình hồi phục và tạo sữa.
Bữa ăn có thể kết hợp:
Thịt, cá, trứng, sữa, đậu và các nguồn protein khác.
Rau xanh và trái cây.
Cơm, khoai, yến mạch hoặc các nguồn tinh bột phù hợp.
Các loại hạt, quả bơ và nguồn chất béo lành mạnh.
Nước uống theo nhu cầu của cơ thể.
Mẹ cũng không cần ép bản thân uống thật nhiều nước với kỳ vọng sữa sẽ về nhanh hơn. Hãy uống khi khát và đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ nước trong ngày.
Ăn đủ chất, uống đủ nước thay vì chỉ tìm “món lợi sữa”(Ảnh: Sưu tầm)
Đây là điều nhiều mẹ sau sinh dễ bỏ qua nhất.
Chăm em bé, hút sữa, cho bú, thức đêm rồi lại lo lắng về lượng sữa có thể khiến mẹ rơi vào vòng lặp càng áp lực → càng mệt → càng khó duy trì việc cho bú.
Mẹ không cần tự mình làm tất cả. Nếu có thể, hãy nhờ chồng hoặc người thân:
Chuẩn bị bữa ăn.
Làm việc nhà.
Chăm bé giữa các cữ bú.
Trông bé để mẹ có thời gian ngủ hoặc nghỉ.
Hỗ trợ vệ sinh và chuẩn bị dụng cụ hút sữa.
Một giấc ngủ ngắn hoặc khoảng thời gian được nghỉ ngơi cũng đáng giá hơn việc mẹ cố gắng hoàn thành thêm một danh sách dài các “mẹo kích sữa”.
Đọc thêm: Thắc mắc: Mẹ cho con bú uống trà sữa được không?
Nếu mẹ đã duy trì việc cho bú hoặc hút sữa đều đặn nhưng nguồn sữa vẫn thấp, đừng vội chuyển sang tự dùng thuốc hoặc viên uống lợi sữa.
Có nhiều nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa, chẳng hạn như bé ngậm bắt vú chưa tốt, bé bú không hiệu quả, mẹ gặp một số vấn đề sức khỏe hoặc đang sử dụng một số loại thuốc.
Lúc này, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ để được:
Đánh giá một cữ bú trực tiếp.
Kiểm tra khớp ngậm và khả năng lấy sữa của bé.
Đánh giá tình trạng tăng trưởng của bé.
Xem lại lịch bú/hút sữa của mẹ.
Xác định nguyên nhân nếu nguồn sữa thực sự thấp.
Không có một công thức kích sữa giống nhau cho mọi mẹ. Khi tìm đúng nguyên nhân, mẹ sẽ dễ lựa chọn giải pháp phù hợp hơn thay vì thử hết mẹo này đến mẹo khác.
Nếu đang tìm thực phẩm lợi sữa, mẹ không nhất thiết phải tìm một món ăn “thần kỳ” giúp sữa về ngay. Chế độ ăn sau sinh nên tập trung vào đủ năng lượng, đa dạng thực phẩm và cân bằng các nhóm chất. Đây là nền tảng giúp mẹ phục hồi sức khỏe và có đủ dinh dưỡng trong giai đoạn cho con bú.
Protein giúp mẹ phục hồi sau sinh và duy trì sức khỏe trong thời gian nuôi con bằng sữa mẹ. Mẹ có thể luân phiên:
Thịt nạc, thịt gà.
Cá, tôm.
Trứng.
Sữa và các sản phẩm từ sữa.
Đậu phụ, đậu và các loại hạt.
Rau củ, trái cây cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời hỗ trợ hệ tiêu hóa của mẹ sau sinh.
Mẹ nên đa dạng các loại rau xanh, kết hợp trái cây tươi thay vì chỉ tập trung vào một loại được truyền miệng là “lợi sữa”.
Có thể lựa chọn:
Cơm, khoai, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt.
Cá béo.
Quả bơ.
Các loại hạt.
Dầu thực vật phù hợp.
Ưu tiên thực phẩm giàu protein (Ảnh: Sưu tầm)
Mẹ nên uống đủ nước và chú ý bổ sung thêm khi khát, đặc biệt trong và sau các cữ cho bú. Không cần ép bản thân uống quá nhiều nước với hy vọng sữa sẽ tăng nhanh hơn.
Móng giò, đu đủ xanh hay các món ăn dân gian có thể xuất hiện trong thực đơn sau sinh nếu mẹ yêu thích và phù hợp với sức khỏe. Tuy nhiên, không nên xem một món ăn đơn lẻ là cách kích sữa chính.
Điều quan trọng hơn vẫn là cho bé bú hoặc lấy sữa ra thường xuyên và hiệu quả. Nếu mẹ ăn rất nhiều món “lợi sữa” nhưng bé bú chưa đúng khớp ngậm hoặc sữa không được lấy ra hiệu quả, nguồn sữa vẫn có thể không cải thiện.
Góc Làm Mẹ: Ăn uống tốt giúp cơ thể mẹ có đủ năng lượng và dưỡng chất, nhưng thực phẩm lợi sữa không thể thay thế việc kích thích tuyến vú. Nếu mẹ lo mình ít sữa sau sinh, hãy ưu tiên đánh giá cách bé bú và tìm hỗ trợ chuyên môn khi cần.
Khi ít sữa sau sinh, mẹ thường dễ rơi vào tâm lý sốt ruột và muốn thử thật nhiều cách để sữa về nhanh hơn. Tuy nhiên, không phải mẹo nào được truyền tai cũng hiệu quả, thậm chí một số cách có thể khiến mẹ thêm mệt mỏi hoặc gây tổn thương vùng ngực.
Móng giò, đu đủ xanh, các loại chè hoặc món ăn dân gian có thể xuất hiện trong thực đơn sau sinh, nhưng không nên phụ thuộc vào một món duy nhất để kích sữa.
Một chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và protein sẽ có ý nghĩa hơn việc cố ăn thật nhiều một loại thực phẩm lợi sữa.
Mẹ có thể nghĩ rằng hút càng mạnh thì sữa càng nhanh về. Thực tế, lực hút quá cao có thể khiến núm vú đau, sưng hoặc tổn thương, từ đó làm việc hút sữa trở nên khó khăn hơn.
Mẹ nên chọn lực hút thoải mái và kiểm tra kích thước phễu hút nếu cảm thấy đau trong hoặc sau khi hút.
Viên uống, trà hoặc các sản phẩm được quảng cáo giúp tăng tiết sữa không nên được sử dụng tùy tiện. Nếu mẹ thực sự gặp tình trạng nguồn sữa thấp, trước tiên cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ tìm một sản phẩm để “kích sữa nhanh”.
Đặc biệt, nếu mẹ đang sử dụng thuốc điều trị bệnh, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi dùng thêm bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.
Mỗi lần hút được ít sữa không có nghĩa mẹ đang thất bại trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Lượng sữa có thể thay đổi theo thời điểm trong ngày, khoảng cách giữa các cữ bú và nhiều yếu tố khác.
Thay vì liên tục kiểm tra số ml, mẹ nên quan tâm hơn đến cân nặng, số tã ướt, khả năng bú và tình trạng sức khỏe của bé.
Góc Làm Mẹ nhắn mẹ: Hành trình kích sữa sau sinh không phải cuộc đua xem ai hút được nhiều sữa hơn. Nếu mẹ đã cố gắng nhưng vẫn lo lắng về nguồn sữa, hãy tìm sự hỗ trợ từ bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ. Được hỗ trợ đúng lúc cũng là một phần của việc chăm sóc mẹ và bé.
Mẹ ít sữa sau sinh phải làm sao? Trước tiên, mẹ đừng vội hoang mang chỉ vì ngực mềm, hút được ít sữa hoặc bé bú nhiều lần. Hãy theo dõi khả năng bú, số lần đi tiểu và đặc biệt là quá trình tăng trưởng của bé.
Nếu thực sự cần kích sữa sau sinh, mẹ có thể bắt đầu bằng những điều cơ bản: cho bé bú thường xuyên, đảm bảo khớp ngậm đúng, hút hoặc vắt sữa khi cần, ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi và tìm hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết.
Quan trọng nhất, mẹ không cần chạy theo những lời mách “ăn món này là nhiều sữa” hay tự tạo áp lực phải hút được một lượng sữa nhất định. Một em bé khỏe mạnh và một người mẹ được chăm sóc tốt mới là mục tiêu quan trọng nhất của hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.
Mẹ tham khảo thêm:
.png)
.png)
