CÁCH CHƠI VỚI TRẺ 0–12 THÁNG TUỔI GIÚP CON PHÁT TRIỂN TỐT CÁC MỐC VẬN ĐỘNG VÀ TƯ DUY (P1)
CÁCH CHƠI VỚI TRẺ 0–12 THÁNG TUỔI GIÚP CON PHÁT TRIỂN TỐT CÁC MỐC VẬN ĐỘNG VÀ TƯ DUY (P1)

Những năm tháng đầu đời là giai đoạn bé liên tục khám phá thế giới xung quanh. Từ việc nhìn theo khuôn mặt mẹ, lắng nghe giọng nói, nắm lấy món đồ chơi cho đến tập lật, vươn tay và làm quen với tư thế ngồi, mỗi trải nghiệm nhỏ đều góp phần hỗ trợ sự phát triển của con.

Không cần những món đồ chơi đắt tiền hay hoạt động quá phức tạp, bố mẹ hoàn toàn có thể đồng hành cùng bé ngay tại nhà bằng những trò chơi đơn giản, phù hợp với độ tuổi.

Vậy cách chơi với trẻ 0–12 tháng tuổi như thế nào để hỗ trợ con phát triển tốt các mốc vận động và tư duy? Trong phần 1, Góc Làm Mẹ sẽ gợi ý những hoạt động dành cho bé từ 1–6 tháng tuổi, dựa trên từng giai đoạn phát triển và khả năng của con.

Vì sao bố mẹ nên chơi cùng bé ngay từ những tháng đầu đời?

Đối với trẻ sơ sinh, chơi không đơn thuần là giải trí. Đây còn là cách bé tiếp nhận thông tin, làm quen với cơ thể và xây dựng kết nối với những người chăm sóc mình.

Thông qua các hoạt động phù hợp, bé có cơ hội:

  • Phát triển giác quan: Nhìn, nghe, chạm và cảm nhận những kích thích từ môi trường xung quanh.

  • Rèn luyện vận động: Từng bước kiểm soát đầu, cổ, tay, chân và phối hợp các bộ phận cơ thể.

  • Phát triển giao tiếp: Làm quen với giọng nói, biểu cảm khuôn mặt, âm thanh và những lượt tương tác qua lại.

  • Khám phá tư duy: Học cách quan sát, chú ý, ghi nhớ và nhận biết mối liên hệ giữa hành động với kết quả.

  • Xây dựng sự gắn bó: Cảm nhận tình yêu thương, sự an toàn và tin tưởng khi được bố mẹ trò chuyện, ôm ấp và đáp lại tín hiệu.

Điều quan trọng là bố mẹ không cần biến giờ chơi thành một buổi học. Chỉ cần dành thời gian tương tác với con một cách vui vẻ, nhẹ nhàng và đều đặn, bé đã có thêm nhiều cơ hội khám phá thế giới.

1. Cách chơi với trẻ 1 tháng tuổi: Làm quen với khuôn mặt, âm thanh và xúc giác

Ở tháng đầu tiên, bé chủ yếu dành thời gian để ngủ, bú và thích nghi với môi trường bên ngoài bụng mẹ. Thị giác của bé còn hạn chế, nhưng con đã có thể chú ý đến khuôn mặt ở khoảng cách gần, phản ứng với âm thanh và cảm nhận sự tiếp xúc.

Bố mẹ nên ưu tiên những hoạt động nhẹ nhàng, đơn giản, không tạo quá nhiều kích thích cùng lúc.

7 trò chơi với bé tại nhà cho bố mẹ bận rộn - Đi cùng con

1.1. Tạo nhiều biểu cảm khuôn mặt và cho bé quan sát ở khoảng cách gần

Khuôn mặt bố mẹ là một trong những hình ảnh quen thuộc và thu hút bé nhất trong giai đoạn đầu đời.

Khi bế hoặc trò chuyện với con, mẹ có thể:

  • Đưa khuôn mặt đến gần bé ở khoảng cách thoải mái.

  • Mỉm cười, mở to mắt, chu môi hoặc nhẹ nhàng thay đổi biểu cảm.

  • Nhìn vào mắt bé và trò chuyện bằng giọng dịu dàng.

  • Chờ vài giây để quan sát phản ứng của con.

Hoạt động này giúp bé có cơ hội quan sát khuôn mặt, làm quen với biểu cảm và tăng sự gắn kết với người chăm sóc.

1.2. Cho bé quan sát tranh đen trắng

Trong những tuần đầu, bé thường dễ chú ý đến các hình ảnh có độ tương phản rõ rệt như đen – trắng.

Bố mẹ có thể sử dụng thẻ tương phản hoặc sách tranh đơn giản dành riêng cho trẻ sơ sinh.

Cách chơi:

  1. Đặt bé nằm ngửa ở nơi an toàn.

  2. Đưa tranh vào tầm nhìn của bé, ở khoảng cách phù hợp.

  3. Giữ tranh ổn định để bé quan sát.

  4. Nếu bé chú ý, bố mẹ có thể từ từ di chuyển tranh trong phạm vi nhỏ để bé nhìn theo.

Mỗi lần chỉ nên chơi trong thời gian ngắn. Nếu bé quay mặt đi, nhắm mắt hoặc có vẻ khó chịu, hãy cho con nghỉ.

1.3. Cho bé cầm nắm đồ vật an toàn

Bàn tay bé trong tháng đầu thường còn nắm chặt theo phản xạ. Bố mẹ có thể nhẹ nhàng chạm vào lòng bàn tay hoặc đặt ngón tay sạch của mình để bé cảm nhận.

Nếu sử dụng đồ chơi, hãy chọn loại:

  • Có kích thước đủ lớn, không có chi tiết nhỏ dễ rơi.

  • Chất liệu an toàn, không sắc cạnh.

  • Nhẹ, dễ cầm và dễ vệ sinh.

  • Không có dây dài hoặc bộ phận có nguy cơ gây nghẹt thở.

Không cần cố mở bàn tay hoặc ép bé phải giữ đồ vật. Hãy để con tự nhiên khám phá cảm giác khi được chạm và nắm.

1.4. Cho bé nằm sấp (Tummy Time) khi thức và có người giám sát

Tummy time là hoạt động cho bé nằm sấp khi đang thức và được người lớn quan sát trực tiếp. Đây là cách hỗ trợ bé luyện kiểm soát đầu, cổ và tăng cường các nhóm cơ cần thiết cho vận động sau này.

Mẹ có thể bắt đầu bằng cách:

  • Đặt bé nằm sấp trên ngực mẹ khi cả hai đều tỉnh táo.

  • Hoặc đặt bé trên thảm phẳng, chắc chắn, sạch sẽ.

  • Ngồi trước mặt con, trò chuyện và khuyến khích bé ngẩng đầu nhìn mẹ.

  • Bắt đầu với những khoảng thời gian ngắn, tăng dần khi bé quen.

Nếu bé chưa thích nằm sấp, mẹ có thể chia thành nhiều lần ngắn trong ngày. Không ép con tiếp tục khi bé quá mệt hoặc khó chịu.

Lưu ý: Tummy time chỉ thực hiện khi bé thức và có người lớn giám sát. Khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa trên bề mặt ngủ phẳng, chắc chắn và an toàn.

1.5. Trò chuyện với bé bằng nhiều giọng điệu

Dù chưa thể nói chuyện, bé vẫn đang làm quen với giọng nói, nhịp điệu và ngữ điệu của bố mẹ.

Mẹ có thể:

  • Nói chuyện với con khi thay tã, tắm hoặc cho bú.

  • Hát những bài hát ru nhẹ nhàng.

  • Thay đổi ngữ điệu một cách tự nhiên.

  • Gọi tên bé và kể những việc mẹ đang làm.

Không cần nói những câu phức tạp. Giọng nói quen thuộc, dịu dàng và sự tương tác thường xuyên đã là những trải nghiệm quý giá với trẻ sơ sinh.

2. Cách chơi với trẻ 2 tháng tuổi: Khuyến khích bé phản ứng và tương tác

Bước sang tháng thứ hai, bé có thể bắt đầu thể hiện nhiều phản ứng xã hội hơn. Một số bé mỉm cười khi được bố mẹ trò chuyện, phát ra âm thanh ngoài tiếng khóc và chăm chú quan sát khuôn mặt người đối diện.

Đây là thời điểm phù hợp để bố mẹ tăng cường những trò chơi có sự tương tác qua lại.

2.1. Cười, nói và hát với bé để khuyến khích con phản ứng

Mẹ hãy dành thời gian nhìn vào mặt bé, mỉm cười và trò chuyện bằng giọng vui vẻ.

Khi bé phát ra âm thanh như “a”, “ư” hoặc có biểu cảm thích thú, mẹ có thể đáp lại bằng cách bắt chước âm thanh đó, sau đó tiếp tục trò chuyện.

Ví dụ:

  • Bé phát ra tiếng “a”, mẹ cũng nhẹ nhàng đáp lại.

  • Bé mỉm cười, mẹ mỉm cười với con.

  • Bé nhìn mẹ, mẹ tiếp tục trò chuyện và chờ phản ứng.

Đây là cách tạo nên những lượt giao tiếp đầu tiên, giúp bé làm quen với việc tương tác qua lại.

2.2. Tiếp tục cho bé cầm nắm đồ vật an toàn

Bố mẹ có thể cho bé làm quen với những món đồ chơi nhẹ, dễ cầm như xúc xắc dành cho trẻ sơ sinh hoặc đồ chơi vải mềm.

Mẹ có thể đặt nhẹ món đồ vào lòng bàn tay bé và quan sát phản ứng. Nếu bé chưa thể giữ chắc, không cần cố gắng tập cho con.

Ngoài ra, bố mẹ có thể cho bé chạm vào những chất liệu an toàn, mềm mại khác nhau dưới sự giám sát, chẳng hạn như khăn vải sạch hoặc đồ chơi vải phù hợp với độ tuổi.

2.3. Chơi ú òa với bé

Trò chơi ú òa đơn giản có thể giúp bé chú ý đến khuôn mặt và biểu cảm của bố mẹ.

Cách chơi:

  1. Ngồi hoặc nằm đối diện bé.

  2. Dùng hai bàn tay che nhẹ khuôn mặt của mẹ.

  3. Mở tay ra, mỉm cười và nói “Ú òa!”.

  4. Quan sát xem bé có nhìn, mỉm cười hoặc phát ra âm thanh không.

Ở độ tuổi này, bé có thể chưa hiểu đầy đủ quy luật trò chơi. Tuy nhiên, việc quan sát khuôn mặt xuất hiện trở lại vẫn là một trải nghiệm tương tác thú vị.

2.4. Tập vận động nhẹ nhàng và massage cho bé

Những động tác vận động nhẹ nhàng có thể giúp bé cảm nhận cơ thể và tạo cơ hội tương tác với bố mẹ.

Mẹ có thể:

  • Nhẹ nhàng vuốt ve tay và chân bé.

  • Cho bé cử động chân tay tự nhiên khi nằm ngửa.

  • Trò chuyện hoặc hát trong lúc thay quần áo.

  • Massage nhẹ nhàng nếu bé thích và cơ thể đang thoải mái.

Không nên kéo mạnh tay chân, xoay khớp hoặc thực hiện các động tác vượt quá khả năng vận động của bé.

Lưu ý: Massage không phải hoạt động bắt buộc mỗi ngày. Nếu bé đang đói, buồn ngủ, sốt, khó chịu hoặc vừa bú no, mẹ nên chọn thời điểm khác.

3. Cách chơi với trẻ 3 tháng tuổi: Khuyến khích quan sát và vươn tay

Khi được khoảng 3 tháng tuổi, nhiều bé bắt đầu kiểm soát đầu và cổ tốt hơn, chú ý đến đồ vật xung quanh và có xu hướng đưa tay về phía món đồ mình quan tâm.

Bố mẹ có thể tận dụng giai đoạn này để tạo cơ hội cho con quan sát, chạm và khám phá nhiều hơn.

Trẻ 15 tháng tuổi biết gì? Cột mốc phát triển & Cách dạy con

3.1. Cho bé quan sát và chạm vào đồ vật có nhiều màu sắc, chất liệu

Mẹ có thể chuẩn bị một số đồ chơi an toàn với màu sắc và chất liệu khác nhau như bóng vải mềm, xúc xắc lớn hoặc đồ chơi cảm giác dành cho trẻ sơ sinh.

Cách chơi:

  • Đặt bé nằm ngửa trên thảm chơi.

  • Đưa một món đồ chơi vào tầm nhìn của con.

  • Cho bé quan sát, sau đó khuyến khích con chạm hoặc vươn tay tới đồ vật.

  • Thay đổi món đồ chơi để bé có thêm trải nghiệm.

Mẹ nên giới thiệu từng món một, tránh đặt quá nhiều đồ vật xung quanh khiến bé bị quá tải.

3.2. Cho bé làm quen với sách vải

Sách vải có hình ảnh đơn giản, màu sắc rõ ràng và chất liệu mềm là lựa chọn phù hợp để bố mẹ giới thiệu sách cho trẻ nhỏ.

Mẹ có thể:

  • Đặt sách ở vị trí bé dễ nhìn.

  • Chỉ vào hình ảnh và gọi tên đồ vật.

  • Dùng giọng nói vui vẻ để kể một câu chuyện ngắn.

  • Cho bé chạm vào trang sách khi con muốn.

Ở giai đoạn này, mục tiêu không phải dạy bé đọc mà là tạo trải nghiệm tích cực với hình ảnh, âm thanh và hoạt động tương tác cùng người lớn.

3.3. Khuyến khích con vươn tay lấy đồ chơi

Khi bé đang nằm ngửa và tỉnh táo, mẹ có thể đưa một món đồ chơi nhẹ vào tầm nhìn của con, sau đó đặt ở vị trí hơi lệch sang bên để bé có cơ hội đưa tay tới.

Mẹ nên:

  • Chọn đồ chơi đủ lớn, không có chi tiết nhỏ.

  • Giữ đồ chơi trong phạm vi bé có thể quan sát.

  • Đợi bé tự vươn tay, không kéo tay bé để chạm vào đồ vật.

  • Khen ngợi hoặc mỉm cười khi bé có phản ứng.

Hoạt động này tạo cơ hội để bé luyện phối hợp mắt – tay và khám phá khả năng vận động của mình.

3.4. Cho bé ra ngoài khám phá môi trường xung quanh

Nếu thời tiết và sức khỏe cho phép, bố mẹ có thể đưa bé đi dạo ở nơi thoáng mát, yên tĩnh và an toàn.

Khi ra ngoài, mẹ có thể:

  • Cho bé quan sát cây cối, bầu trời và cảnh vật.

  • Trò chuyện về những gì bé đang nhìn thấy.

  • Chọn thời điểm thời tiết dễ chịu, tránh nắng gắt.

  • Che chắn phù hợp và tránh nơi đông người nếu có nguy cơ lây nhiễm.

Không cần đưa bé đi quá lâu. Một chuyến đi ngắn, nhẹ nhàng cũng có thể đem lại những trải nghiệm mới cho con.

4. Cách chơi với trẻ 4 tháng tuổi: Phát triển phản xạ nghe và phối hợp vận động

Ở khoảng 4 tháng tuổi, nhiều bé đã có thể giữ đầu vững hơn khi được bế, chú ý đến bàn tay của mình, đưa tay về phía đồ vật và tạo ra những âm thanh như tiếng ê a.

Bố mẹ có thể tạo ra nhiều hoạt động kết hợp giữa âm thanh, hình ảnh và vận động.

4 trò chơi phù hợp với bé 4 tháng tuổi:

4.1. Đọc tên các món đồ chơi để bé làm quen với âm thanh

Mẹ hãy chọn một vài món đồ chơi quen thuộc và gọi tên chúng trong lúc chơi.

Ví dụ:

  • “Đây là quả bóng.”

  • “Mẹ có chiếc xúc xắc này.”

  • “Con nhìn chú gấu bông nhé!”

Mẹ có thể lặp lại tên đồ vật, kết hợp chỉ tay và cho bé quan sát món đồ.

Việc nghe bố mẹ nói chuyện thường xuyên giúp bé tiếp xúc với ngôn ngữ và xây dựng nền tảng giao tiếp từ sớm.

4.2. Cho bé chơi đồ chơi có âm thanh nhẹ nhàng

Những món đồ chơi tạo âm thanh dịu nhẹ như xúc xắc, lục lạc hoặc đồ chơi phát tiếng khi lắc có thể giúp bé chú ý đến âm thanh và quan sát nguồn phát ra tiếng động.

Cách chơi:

  1. Đưa đồ chơi vào tầm nhìn của bé.

  2. Lắc nhẹ để tạo âm thanh.

  3. Dừng lại một chút để bé quan sát.

  4. Đổi vị trí trong phạm vi nhỏ để bé thử nhìn theo.

Mẹ nên chọn đồ chơi có âm lượng vừa phải, không phát tiếng quá lớn hoặc bất ngờ sát tai bé.

4.3. Hỗ trợ bé làm quen với tư thế ngồi

Một số bé ở giai đoạn này bắt đầu kiểm soát đầu và thân mình tốt hơn, nhưng khả năng ngồi vẫn đang phát triển.

Bố mẹ có thể cho bé trải nghiệm tư thế ngồi có hỗ trợ trong thời gian ngắn nếu bé đã đủ khả năng giữ đầu tương đối ổn định.

Cách thực hiện:

  • Đỡ chắc phần thân và đầu bé khi cần.

  • Cho bé ngồi trên đùi người lớn hoặc bề mặt phù hợp có người giữ sát bên.

  • Quan sát khả năng giữ đầu và phản ứng của bé.

  • Dừng lại nếu bé mệt, gục đầu hoặc khó chịu.

Không kéo hai tay bé để giật bé ngồi dậy và không ép bé ngồi khi đầu, cổ và thân mình chưa đủ vững. Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau. Tummy time và thời gian vận động tự do trên sàn vẫn là những hoạt động quan trọng.

4.4. Cho bé gặp gỡ và tương tác với nhiều người hơn

Bé có thể làm quen với những người thân trong gia đình thông qua các cuộc trò chuyện, nụ cười và trò chơi nhẹ nhàng.

Bố mẹ có thể:

  • Để ông bà hoặc người thân trò chuyện với bé.

  • Giới thiệu khuôn mặt và giọng nói quen thuộc.

  • Cho bé quan sát biểu cảm của từng người.

  • Đảm bảo người tiếp xúc rửa tay sạch và không có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm.

Không cần đưa bé đến nơi đông người để tăng tương tác. Những cuộc trò chuyện ngắn trong môi trường quen thuộc đã đủ tạo cơ hội cho bé giao tiếp.

5. Cách chơi với trẻ 5 tháng tuổi: Khuyến khích bé bắt chước và làm quen với tư thế ngồi có hỗ trợ

Khi được 5 tháng tuổi, nhiều bé trở nên chủ động hơn trong việc quan sát, vươn tay và tương tác với người chăm sóc. Bé có thể thích bắt chước âm thanh, nhìn vào gương và khám phá đồ vật bằng tay.

Đây là thời điểm bố mẹ có thể tăng cường các trò chơi mang tính tương tác, đồng thời tiếp tục duy trì những hoạt động từ các tháng trước.

5.1. Hỗ trợ bé ngồi khi cơ thể đã sẵn sàng

Một số bé ở giai đoạn này có thể giữ đầu và thân mình tốt hơn, thích được quan sát môi trường ở tư thế cao hơn.

Mẹ có thể cho bé ngồi trên đùi hoặc hỗ trợ thân mình khi bé đã đủ khả năng kiểm soát đầu và cổ.

Khi chơi, mẹ nên:

  • Giữ bé chắc chắn, không để bé ngồi một mình.

  • Hỗ trợ phần thân khi bé chưa giữ thăng bằng tốt.

  • Đặt đồ chơi ở vị trí dễ quan sát.

  • Chỉ duy trì trong khoảng thời gian ngắn, tùy phản ứng của bé.

Không nên kéo bé ngồi dậy bằng hai tay hoặc dùng gối, ghế không phù hợp để cố định bé trong tư thế ngồi. Bé chưa cần phải ngồi độc lập ở đúng tháng tuổi này.

5.2. Trò chuyện với bé và bắt chước âm thanh của con

Khi bé ê a, cười hoặc tạo ra những âm thanh khác nhau, mẹ hãy thử bắt chước rồi chờ bé phản ứng.

Ví dụ:

  • Bé phát ra tiếng “ba”, mẹ nhẹ nhàng lặp lại.

  • Bé cười, mẹ cười theo.

  • Bé tạo âm thanh mới, mẹ đáp lại bằng giọng vui vẻ.

Những lượt tương tác này giúp bé nhận ra rằng âm thanh của mình có thể tạo ra phản ứng từ người khác. Đây là trải nghiệm quan trọng đối với kỹ năng giao tiếp sớm.

5.3. Cho bé soi gương, cười và trò chuyện trong gương

Bé thường thích quan sát khuôn mặt và chuyển động. Một chiếc gương an toàn dành cho trẻ nhỏ có thể trở thành món đồ chơi thú vị.

Cách chơi:

  1. Đặt gương không vỡ ở vị trí bé có thể nhìn thấy khi được người lớn giám sát.

  2. Cùng bé quan sát hình ảnh trong gương.

  3. Mỉm cười, vẫy tay hoặc tạo biểu cảm vui nhộn.

  4. Trò chuyện về những gì bé đang nhìn thấy.

Ở độ tuổi này, bé chưa nhất thiết hiểu hình ảnh trong gương là chính mình. Mục tiêu của trò chơi là khuyến khích quan sát, chú ý và tương tác.

5.4. Hát và bật nhạc nhẹ nhàng để khuyến khích bé vận động theo âm thanh

Âm nhạc có thể tạo ra trải nghiệm vui vẻ và giúp bé chú ý đến nhịp điệu.

Mẹ có thể:

  • Hát những bài hát ngắn, giai điệu đơn giản.

  • Vỗ tay nhẹ theo nhịp.

  • Đung đưa người bé thật nhẹ khi đang bế chắc chắn.

  • Quan sát phản ứng của bé với những âm thanh khác nhau.

Không cần bật nhạc quá to hoặc mở liên tục. Giọng hát trực tiếp của bố mẹ cũng là một cách tương tác rất tốt.

6. Cách chơi với trẻ 6 tháng tuổi: Khuyến khích bắt chước, khám phá và phối hợp tay – mắt

Khoảng 6 tháng tuổi, nhiều bé đã có thể lật theo cả hai hướng, chống tay khi nằm sấp, vươn tay lấy đồ vật và bắt đầu khám phá đồ chơi chủ động hơn.

Một số bé có thể ngồi khi được hỗ trợ, trong khi những bé khác vẫn đang hoàn thiện khả năng kiểm soát thân mình. Bố mẹ nên quan sát sự tiến bộ của con thay vì so sánh bé với những trẻ cùng tuổi.

Cách dạy trẻ 2 tuổi phát triển toàn diện: Ngôn ngữ, trí tuệ & kỷ luật tự  giác

6.1. Tạo các hành động đơn giản để bé bắt chước

Bé có thể thích quan sát và bắt chước những chuyển động đơn giản của người lớn.

Mẹ có thể:

  • Vỗ tay nhẹ nhàng.

  • Vẫy tay hoặc giơ hai tay lên.

  • Làm biểu cảm vui nhộn.

  • Phát ra những âm thanh đơn giản để bé chú ý.

Hãy thực hiện chậm rãi, lặp lại vài lần và chờ bé phản ứng. Nếu bé chưa bắt chước ngay, mẹ cũng không cần lo lắng hay ép con thực hiện.

6.2. Tập ngồi có hỗ trợ cho bé

Ở khoảng 6 tháng, nhiều bé bắt đầu có thể ngồi với sự hỗ trợ và dần học cách giữ thăng bằng.

Mẹ có thể:

  • Cho bé ngồi giữa hai chân của người lớn trên thảm chơi.

  • Dùng tay hỗ trợ thân mình khi bé còn chưa vững.

  • Đặt đồ chơi ở phía trước để bé quan sát và với tay.

  • Luôn ở sát bên để đỡ bé khi bé nghiêng người.

Mẹ không nên để bé ngồi một mình trên giường, ghế cao hoặc bề mặt dễ ngã. Cũng không cần cố giữ bé ngồi quá lâu khi con chưa đủ sức.

6.3. Cho bé chơi đồ chơi có nút nhấn – bật – kéo

Những món đồ chơi có nút bấm lớn, bộ phận chuyển động đơn giản hoặc các chi tiết có thể đẩy, kéo phù hợp với độ tuổi có thể giúp bé khám phá mối liên hệ giữa hành động và kết quả.

Ví dụ:

  • Bé nhấn nút và nghe thấy âm thanh.

  • Bé đẩy một bộ phận và thấy nó di chuyển.

  • Bé lắc đồ chơi và nghe tiếng xúc xắc.

Khi chơi, mẹ có thể làm mẫu một lần, sau đó để bé tự khám phá. Bố mẹ cũng nên gọi tên hành động như “nhấn”, “đẩy”, “lắc” để bé tiếp xúc với ngôn ngữ.

Hãy chọn đồ chơi chắc chắn, không có pin hoặc bộ phận nhỏ dễ tháo rời, không có cạnh sắc và không gây nguy cơ hóc nghẹn.

6.4. Gọi tên đồ vật xung quanh để bé quan sát và làm quen

Khi cùng bé chơi trên thảm hoặc sinh hoạt hằng ngày, mẹ có thể chỉ vào những đồ vật quen thuộc và gọi tên chúng.

Ví dụ:

  • “Đây là quả bóng.”

  • “Con nhìn chiếc gối nhé!”

  • “Mẹ đang cầm quyển sách.”

  • “Đây là chiếc thìa.”

Mẹ nên nói chậm, rõ ràng và kết hợp chỉ tay để bé dễ quan sát. Có thể lặp lại tên một đồ vật nhiều lần trong các tình huống khác nhau.

Hoạt động này giúp bé có thêm cơ hội kết nối âm thanh với hình ảnh và làm quen với các từ ngữ đầu tiên.

Những nguyên tắc quan trọng khi chơi với trẻ từ 1–6 tháng tuổi

Dù trò chơi có đơn giản đến đâu, an toàn và sự thoải mái của bé vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu.

1. Chọn thời điểm bé tỉnh táo và vui vẻ

Mẹ nên chơi khi bé đã ngủ đủ, không quá đói và không buồn ngủ. Nếu bé quay mặt đi, ngáp, quấy khóc, ưỡn người hoặc có biểu hiện quá tải, hãy dừng lại và cho con nghỉ.

2. Không ép bé phải đạt kỹ năng theo đúng tháng tuổi

Các mốc phát triển chỉ mang tính tham khảo. Có bé biết lật sớm, có bé cần thêm thời gian để kiểm soát đầu cổ hoặc ngồi có hỗ trợ.

Bố mẹ nên tạo cơ hội cho con thực hành nhưng không kéo ép, giữ tư thế hoặc tập luyện quá sức.

3. Luôn giám sát bé khi chơi

Không để bé một mình trên giường, ghế sofa, bàn thay tã hoặc những bề mặt cao. Khi chơi trên sàn, hãy chọn khu vực sạch, phẳng, không có vật nhỏ hoặc đồ vật nguy hiểm.

4. Đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi

Ưu tiên đồ chơi:

  • Có kích thước đủ lớn, không thể nuốt hoặc hóc.

  • Không có chi tiết nhỏ dễ tháo rời.

  • Không có dây dài, cạnh sắc hoặc bộ phận dễ vỡ.

  • Không chứa chất liệu độc hại.

  • Có thể vệ sinh thường xuyên.

5. Không sử dụng màn hình để thay thế giờ chơi trực tiếp

Trẻ nhỏ học hỏi tốt thông qua tương tác với người thật, đồ vật thật và môi trường xung quanh. Bố mẹ nên ưu tiên trò chuyện, hát, đọc sách và chơi cùng con thay vì cho bé xem điện thoại hoặc tivi.

6. Duy trì tummy time khi bé thức và có người giám sát

Tummy time giúp bé có cơ hội luyện kiểm soát đầu, cổ, vai và thân mình. Mẹ có thể chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày và tăng dần theo khả năng chịu đựng của bé.

Khi ngủ, bé vẫn cần được đặt nằm ngửa để đảm bảo an toàn giấc ngủ.

Khi nào bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ về sự phát triển của bé?

Mỗi em bé có tốc độ phát triển riêng, nhưng bố mẹ vẫn nên theo dõi những thay đổi về vận động, giao tiếp, thị giác và thính giác.

Hãy trao đổi với bác sĩ nếu mẹ nhận thấy bé:

  • Ít phản ứng hoặc không phản ứng với âm thanh lớn.

  • Không nhìn theo khuôn mặt hoặc đồ vật trong tầm nhìn.

  • Có biểu hiện khó kiểm soát đầu cổ hoặc vận động hai bên cơ thể không cân xứng.

  • Ít tương tác, ít phản ứng với người chăm sóc.

  • Mất đi một kỹ năng mà trước đó bé đã từng làm được.

Đây không phải là danh sách để bố mẹ tự chẩn đoán. Nếu có bất kỳ lo lắng nào, mẹ nên đưa bé đi khám và trao đổi trong các buổi kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Với trẻ sinh non, việc đánh giá các mốc phát triển thường cần tính đến tuổi hiệu chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ.

Lời kết

Từ 1 đến 6 tháng tuổi, bé đang từng bước làm quen với cơ thể và thế giới xung quanh. Những trò chơi như nhìn mặt mẹ, nghe mẹ hát, quan sát tranh đen trắng, nằm sấp có giám sát, vươn tay lấy đồ chơi hay bắt chước âm thanh đều là những trải nghiệm đơn giản nhưng có ý nghĩa.

Bố mẹ không cần chuẩn bị quá nhiều đồ chơi hoặc tạo ra những hoạt động phức tạp. Điều bé cần nhất chính là sự hiện diện, tương tác và tình yêu thương từ những người thân yêu.

Hãy chơi cùng con mỗi ngày, quan sát tín hiệu của bé và để con phát triển theo nhịp độ riêng. Mỗi nụ cười, cái vươn tay hay âm thanh ê a đều là một khoảnh khắc đáng quý trên hành trình lớn khôn của con!

Đón đọc P2: Cách chơi với trẻ 7–12 tháng tuổi giúp con phát triển vận động, khám phá và tư duy, với những hoạt động phù hợp khi bé bắt đầu ngồi vững, bò, vịn đứng và khám phá thế giới chủ động hơn.

Bài viết liên quan
Khám phá sự phát triển của trẻ 3 tháng tuổi toàn diện
Khám phá sự phát triển của trẻ 3 tháng tuổi toàn diện
Có điểm “bức phá” trong sự phát triển của trẻ sơ sinh 3 tháng tuổi mà mẹ cần biết để có thể chăm sóc bé yêu tốt hơn. Cùng tìm hiểu bài viết sau nhé!
Sự phát triển của trẻ 2 tháng tuổi như thế nào? Cách chăm sóc
Sự phát triển của trẻ 2 tháng tuổi như thế nào? Cách chăm sóc
Sự phát triển của trẻ 2 tháng tuổi sẽ như thế nào? Chăm sóc trẻ một cách đúng cách là cơ hội tuyệt vời để tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của bé.
Sự phát triển của trẻ 1 tháng tuổi sau khi sinh như thế nào?
Sự phát triển của trẻ 1 tháng tuổi sau khi sinh như thế nào?
Sự phát triển của trẻ 1 tháng tuổi đóng vai trò quan trọng trong hình thành nhân cách và khả năng tương tác của bé.
Sự phát triển của trẻ mới sinh có gì thú vị?
Sự phát triển của trẻ mới sinh có gì thú vị?
Sự phát triển của trẻ mới sinh luôn thú vị. Điều quan trọng nhất mẹ có thể làm cho trẻ sơ sinh là phản ứng kịp thời khi trẻ khóc hoặc gặp vấn đề
3 lời khuyên hữu ích cho mẹ khi chăm sóc trẻ 3-6 tháng tuổi
3 lời khuyên hữu ích cho mẹ khi chăm sóc trẻ 3-6 tháng tuổi
Chăm sóc trẻ 3-6 tháng tuổi sao cho hiệu quả hơn. Tiếp tục cho bé bú sữa mẹ, cho trẻ ngủ đủ và sâu giấc, trò chuyện thường xuyên là những lời khuyên giúp việc chăm bé của mẹ tốt hơn.
6 lưu ý giúp mẹ chăm sóc trẻ từ 3 đến 6 tháng tuổi dễ dàng
6 lưu ý giúp mẹ chăm sóc trẻ từ 3 đến 6 tháng tuổi dễ dàng
Những lưu ý khi chăm sóc trẻ từ 3 đến 6 tháng tuổi, giúp mẹ nhàn tênh, bé khỏe mạnh, phát triển tốt.